▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

سه شنبه 29 آبان 1397 Tuesday 20 November 2018 11 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

بازار جهانی به دستان ایلامی ها گره خورد

وقتی گلیم،ایلام رابرجسته می کند /اگر دلالان بگذارند

گلیم نقش برجسته ایلام را برجسته کرد/اگر دلالان بگذارنداختصاصی عصرایلام/میثم آخوندی/آفتاب از دامنه کوه های زاگرس به پایین کشیده شده است. بوی علف تازه و صدای آواز زنان عشایر و زنگوله گوسفندان در هم آمیخته است.

موسم، موسم پشم چینی گوسفندان است تا پیرزنان ایل با دوک های نخ ریسی شان، پشم ها را تابیده و کار رنگرزی الیاف آغاز می کنند.

هنگامه رنگرزی الیاف که می شود، پشته ای هیزم به آتش می کشند و دیگ های بزرگ مسی را بر روی آن می گذارند. برای رنگ قرمز، روناس و قرمز دانه به درون دیگ های آب جوش می ریزند و برای زرد اسپرک، جاشیر را در نیل می جوشانند و سبز می گیرند و از جوانه های تمشک، رنگ خاکستری را می سازند. الیاف را درون دیگ ها می ریزند و وقتی دسته دسته از دیگ ها خارج می کنند، در آفتاب می آویزند، بعد از آن هرچه می بینی رنگ است و رنگ؛ رنگ های شاد و شفاف و درخشان.

نخ های رنگی روی دارهای زمینی، یکی پس از دیگری گره می خورد، با نقش هایی که فی البداهه می آید. نقش هایی که دستاورد تجربه هنری یک ایلیاتی از طبیعت شکوهمند است. نقش هایی ساده اما بی نهایت زیبا.

گلیم هزاران سال است با زندگی ایلامی ها و مردمان کوهستان گره خورده است، اما آنچه گلیم ایلام را خاص و زبانزد می کند، گلیم نقش برجسته است. بافته ای منحصر به فرد که ترکیبی از قالی و گلیم است، اما زمان زیادی از عمر آن نمی گذرد. 26 سال پیش سحر چلانگر زن روستایی ساکن دهکده زنجیره شهرستان سرابله، اولین گلیم نقش برجسته را رج زد و اینگونه ایلام به عنوان زادگاه گلیم نقش برجسته شناخته شد.

گلیم نقش برجسته  که در سال 88 با شماره 42 در فهرست آثار میراث معنوی کشور قرار گرفت، نرم نرمک به بازارهای جهانی نیز راه پیدا کرد و طرفداران خاص خود را بدست آورد و حالا از این سرزمین کوچک سالانه سه هزار و 400 تخته گلیم نقش برجسته به دنیا صادر می شود. این گلیم ها، محصول 24 کارگاه بافت گلیم است و از محل فروش آن سالی 9 میلیارد ریال درآمد نصیب ایلامی ها می کند.

اما این تمام داستان نیست، چراکه محمدرضا اسدیان کارشناس صنایع دستی از حضور دلالان در بازار گلیم نقش برجسته انتقاد می کند و می گوید: در رشته گلیم نقش برجسته که شاخص ترین صنایع دستی استان ایلام است،  چه به لحاظ شغلی و چه به لحاظ سرمایه گذاری و صادرات محصول، نیازمند ساماندهی و برنامه ریزی کارشناسی شده تولید هستیم. در حال حاضر بازار گلیم نقش برجسته به دست دلالان افتاده و ارزش افزوده این محصول به جای آنکه به دست هنرمند برسد به جیب دلال ها می رود که این موضوع نه از جنبه شرعی درست است و نه وجهه اقتصادی دارد و نه برای آینده و سیر هنری این رشته مفید است.

اسدیان ادامه می دهد: دلال ها گلیم های تولیدی را با نرخ های بسیار پایین از تولیدکنندگان که اغلب هنرمندان و بافندگان فقیر روستایی هستند خریداری می کنند و با قیمت های گزاف در بازارهای جهانی به فروش می رسانند و هنرمندان این رشته نیز که غالبا بنیه مالی ضعیفی دارند برای تامین مخارج خود و مواد اولیه کارشان و به لحاظ ادامه شغل، ناچارند به درخواست های سودجویانه دلال ها پاسخ مثبت دهند و حاصل ماه ها کار خود را با نرخ های ناچیز بفروشند.

او به مشکل تامین مواد اولیه بافت گلیم نقش برجسته در ایلام نیز اشاره می کند و مدعی می شود که ایلامی ها برای تامین مواد اولیه مورد نیاز خود مجبورند به بازار اراک مراجعه کنند.

حمید بختیاری دیگر کارشناس صنایع دستی هم که در معاونت صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی ایلام مشغول به کار است، بازار گلیم نقش برجسته را صاحب مزیت می داند و می گوید: تولید گلیم نقش برجسته به دلیل وزن سبک، قابلیت حمل و نقل آسان، قیمت پایین مواد اولیه و دستمزد پایین بافندگان، توجیه اقتصادی مناسبی برای حضور در بازارهای رقابتی دارد و چنانچه این پتانسیل جدی گرفته شود، ایلامی ها می توانند از راه بافت گلیم نقش برجسته اشتغالزایی و درآمد قابل توجه داشته باشند.

او نقوش گلیم، طراحی، رنگ و بافت آن را مطابق با سلیقه روز دنیا می داند و اضافه می کند: چنانچه بخواهیم به بازار فعال گلیم نقش برجسته و نقدینگی لازم دست پیدا کنیم باید برنامه ریزی دقیق و اقتصادی برای حضور در بازارهای بین المللی طراحی کنیم و کیفیت تولید خود را افزایش دهیم.

بختیاری درباره شاخص های افزایش کیفی گلیم نقش برجسته نیز می گوید: برای افزایش سطح کیفی گلیم های عرضه شده در بازارهای جهانی باید چند نکته را مورد توجه قرار داد. اول، اصلاح مواد اولیه بافت گلیم که شامل تهیه نخ های ریسیده با ضخامت یکسان، نخ های تمام پشمی و بدون ناخالصی و رنگرزی کاملا گیاهی و طبیعی می شود. دوم، آموزش مهارتی هنرمندان برای طراحی زیباتر نقوش گلیم و ترکیب رنگی متنوع و چشم نوازتر و سوم حمایت از ورود دانش آموختگان صنایع دستی و افراد تحصیلکرده به جمع تولیدکنندگان گلیم نقش برجسته و استقبال از ایده ها و افکار هنری آنان.

محمد ستاری اقتصاددان ایلامی هم از بعدی متفاوت به این قضیه نگاه می کند و چنین می گوید: روی آوردن به صنایع دستی و بافت گلیم باید برای جوانان ایلامی فرهنگ سازی شود. در حال حاضر  یک جوان تحصیلکرده ایلامی ترجیح می دهد در خانه بیکار بنشیند اما شغل بافندگی گلیم را تجربه نکند. نوع نگرش به این شغل باید در بین جوانان تغییر کند و این مستلزم فرهنگ سازی است، مستلزم ایجاد نگاهی است که حرفه بافندگی گلیم را در بین جوانان قابل احترام و تحسین برانگیز نشان دهد و جوان آن را به چشم یک هنر ببیند و به صورت خودجوش تمایل به ادامه این شغل و پیشرفت در آن داشته باشد.

این اقتصاددان با اشاره به ضریب بیکاری در استان ایلام ادامه می دهد: نرخ بیکاری در استان ایلام 17.3 درصد است و این استان پس از لرستان دومین استان کشور از لحاظ شمار بیکاران است. این در حالی است که صنایع دستی این استان به ویژه گلیم نقش برجسته، ظرفیت قابل توجهی برای اشتغال و درآمدزایی در اختیار ایلامی ها می گذارد که به دلایل مختلف و از جمله نوع نگرش به مشاغل صنایع دستی و بافندگی، جوانان اشتغال در این حرفه ها را مورد بی توجهی قرار می دهند.

گلیم نقش برجسته برخلاف بسیاری از رشته های پرزحمت و کم کاربرد صنایع دستی، دارای مزیت های تولید اقتصادی است که خوشبختانه ایلامی ها آن را دور از نظر نگه نداشته اند و اقدامات قابل توجهی برای توسعه این رشته انجام داده اند که از جمله این اقدامات طرح توسعه خوشه صنعتی گلیم نقش برجسته است که به زودی اجرایی می شود. نادر رضایی منش مدیر شهرک های صنعتی ایلام در این خصوص معتقد است: خوشه صنعتی به مجموعه ای از واحدهای کسب و کار گفته می شود که در یک منطقه جغرافیایی و با یک گرایش صنعتی متمرکز می شوند و با همکاری و تکمیل فعالیت یکدیگر به تولید و عرضه تعدادی کالا و خدمات می پردازند. در طرح توسعه خوشه صنعتی گلیم نقش برجسته ایلام، تولیدکنندگان و بافندگان در یک چرخه علمی و اقتصادی مورد حمایت قرار می گیرند که این حمایت ها به صورت تامین مواد اولیه تولید و وسایل و تجهیزات لازم، آموزش های مهارتی و تکمیلی برای بافندگان و تولید کنندگان و صادرات علمی کالاهای تولیدی است.

رضایی منش اضافه می کند: سال گذشته شهرک صنعتی ایلام با اعتباری حدود 5.2 میلیارد ریال با دانشگاه علمی- کاربردی این استان تفاهم نامه آموزشی منعقد کرد که مطابق با این تفاهم نامه دانشگاه موظف شده بافندگان و تولیدکنندگان گلیم های نقش برجسته را تحت آموزش های لازم قرار دهد.

علی نوری مدیرعامل توسعه خوشه صنعتی گلیم نقش برجسته ایلام نیز به طرح تاسیس شرکت فروش گلیم اشاره می کند و می گوید: یکی از مهمترین وجوه اقتصادی تولید گلیم نقش برجسته ایجاد مرکزی است که کار پایش بازار، سفارش پذیری، بازاریابی و تجارت الکترونیک گلیم را انجام دهد و سفارش ها را نه فقط به صورت حضوری که با روش های مدرن تری نظیر بازاریابی اینترنتی دریافت کند، این سفارش ها را پیگیری کند و امکانات خرید آنی برای مشتریان فراهم کند که این مساله مستلزم ثبت امضای الکترونیکی، ارتباط با بانک ها و روش های ارسال مراسلات و سفارش هاست. اگر این مرکز به صورتی که گفته شد و با برنامه ریزی های دقیق و کارشناسی شده ایجاد شود حمایت بزرگی از تولید گلیم نقش برجسته ایلام صورت خواهد گرفت که می تواند به ارزآوری و درآمدزایی و ایجاد شغل و در نتیجه شکوفایی هنر شاخص ایلامی ها منجر شود.

ایلامی ها علاوه بر طرح های قابل توجه برای توسعه اقتصادی گلیم نقش برجسته، کارهای قابل ستایش دیگری برای توسعه این شاخه هنری شان انجام داده اند که از آن جمله می توان به تاسیس مرکز مستقل آموزش بافت گلیم نقش برجسته در شهرستان آسمان آباد اشاره کرد که در آن سحر چلانگر مادر گلیم نقش برجسته ایلام، به هنرجویان علاقمند آموزش های لازم را ارائه می دهد.

با تمام توجه و علاقه ای که ایلامی ها به توسعه هنر شاخص شان در صنایع دستی نشان داده اند، به نظر می رسد در نظر گرفتن نقطه نظرات و انتقادات سایر کارشناسان نظیر حذف دلال ها از بازار گلیم نقش برجسته، فرهنگسازی و تشویق جوانان برای روی آوردن به این هنر- صنعت و نیز برنامه ریزی برای ایجاد واحدهای تولید مواد اولیه مرغوب بافت گلیم در ایلام و ... می تواند آینده درخشانی برای گلیم ایلام رقم بزند و توجه بیش از پیش بازار جهانی را به عروس زاگرس جلب کند.

از دیگر سو، گلیم نقش برجسته می تواند، ناجی زادگاهش از بحران بیکاری باشد و برکت و ثروت را به مردمان استوار این خطه هدیه و نقشی موثر در ارزآوری و رونق صادرات کالاهای غیرنفتی ایجاد کند.

 

 

 

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group