▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

يكشنبه 27 آبان 1397 Sunday 18 November 2018 9 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

گفتگوی رضانجفی با نوروزی

بررسی تطبیقی مشترکات آیین سنتی چمر در ایلام و نمایش تراژدی در یونان

 

 

 

حمد الله نوروزی ضمن بیان اینکه انسان به عنوان موجودی بی نظیر و با نظریات و عقاید شخصی ؛ سلیقه ها و عادات خاص خود مورد توجه قرار دارد اظهار کرد : وی برای احساس امنیت در زندگی شخصی ؛

 

ساز و کارهای زندگی روزانه خود را در قالب آداب خصوصی ؛ شخصی و گاه عجیب و غریب سازمان می دهد که این آداب و رسوم و سنت ها بخش عمده ای از فرهنگ یک جامعه را تشکیل می دهد .
وی با بیان اینکه  شناخت و حفظ آن آداب و عادات به حفظ ارزش ها و میراث عظیم بخش عقیدتی آن قوم که با نمادسازی خاص متمایز شده است کمک می کند و شیوه های قومی را به همراه دارد افزود : برگزاری مناسک نه تنها حفظ ارزش تلقی می شود بلکه به عنوان نماد رفتاری ؛ زندگی را تجربه کرده و به دانسته های بشری افزوده می شود و از این رو مناسک را می توان به عنوان رفتاری ( مذهبی یا غیر مذهبی ) تعریف کرد که رسمیت یافته و قالبی شده است و در این فراگرد کارکرد اصلی رفتار غالبآ دگرگون می شود .
نوروزی در نتیجه یکی از تحقیق های خود اضافه کرد : رفتار اجرا کننده مناسک را اگر بدون درگیری عاطفی در نظر بگیریم ؛ انگیزه مستقیمی ندارد و تنها واکنشی در برابر خود مناسک است و رفتار مناسک آمیز ممکن است برای مردمی که این رفتار را انجام می دهند چندان نفعی نداشته باشد اما در واقعیت امر مناسک می تواند کارکرد بنیادی تقویت همبستگی گروهی داشته باشد .
این کارشناس ارشد علوم اجتماعی با اشاره به اینکه از آنجا که نیاز به برگزاری مناسک ماهیتآ یک نیاز اجتماعی است خاطر نشان کرد : بررسی و شناخت آن نیز به عنوان امری نهادی در فرهنگ عامه ؛ ویژگی های اجتماعی ؛ تاریخی ؛ جغرافیایی و اعتقادی جامعه را آشکار می سازد .
وی آیین را به عنوان بازتاب فرهنگ ؛ بیان کننده نوع نگرش افراد انجام دهنده آنها در گستره هر سرزمینی که مطرح بوده اعلام و عنوان کرد : هر قوم یا ملتی دارای یک سری عقاید ؛ باورها و به طور کلی فرهنگ خاص خود است که در بررسی و جستجوی بی طرفانه می توان به تفاوت ها و شاخص های منحصر به فرد آن پی برد .
نوروزی تصریح کرد : امروزه هیچ کشوری در سطح کلان و هیچ قومی در سطح خرد را نمی توان یافت که در برابر امور اجتماعی ؛ سیاسی و اقتصادی مانند دیگر کشورها حتی نزدیک به شیوه ای کاملا مشابه به برگزاری مراسم سنت ها و خرده فرهنگ ها مبادرت ورزد هر چند که وجود شباهت ها انکار ناپذیر نیست .
کارشناس ارشد علوم اجتماعی در ایلام با بیان اینکه با توجه به اینکه شناخت و اجرای سنت ها و آیین ها در انسجام و وفاق اجتماعی جامعه مفید واقع می شود و می توان در راستای استمرار و تقویت آنها تلاش کرد و نظم اجتماعی را به گونه ای تاثیر گذار برقرار ساخت بیان می کند : موضوع مرگ همواره ذهن همه مردم را به خود مشغول ساخته و اجرای برنامه های سوگواری متفاوت ؛ تفاوت دیدگاهها و نگرش های انسان ها را روشن می سازد .
وی مراسم آیینی - سنتی چمر که مراسم نسبتا ویژه سرزمین ایران می باشد و تا امروز در منطقه غرب کشور به ویژه در استان ایلام به حیات فرهنگی خود ادامه داده است را آیینی قدیمی دانست و گفت : در مراسم چمر که مجموعه ای از نمادهای گوناگون جمعی به واسطه یک اتفاق ( مرگ یک شخص بزرگ ) مردم کنار هم جمع می شوند و با استفاده از نمادهای مختلف به اجرای یک روند نمایشی و معنا دار می پردازند که به اعتقاد آنها این نمادها هر کدام دارای معنای خاصی است و با توجه به مفهوم هر نماد هیچ کس در ذهن خود به سوالی نمی رسد چرا که بر اثر اجرای مستمر ؛ معنای یکسانی از آن برداشت می شود و در برابر هر کنشی به واکنشی بر خواهیم خورد .
نوروزی در تشریح چگونگی مراسم چمر بیان کرد : چمر مراسمی است آیینی – سنتی که با دوران کشاورزی و از بین رفتن سالانه ایزد نباتی ارتباط دارد و این ایزد عموما هر سال در زمستان از دنیا می رود و با مرگ او گریه و زاری و عزاداری الهه مادر برای زنده کردنش به سراغ عالم زیرین می رود ؛ در غیاب او گیاهان پژمرده می شوند و خشکسالی در گیاهان و جانوران به وجود می آید اما ایزد نباتی بهار هر سال دوباره زنده می شود و با همسر زیبای خود ازدواج می کند و فصل بهار از راه می رسد .
این محقق علوم اجتماعی در ایلام به دنبال پژوهش خود درباره مراسم چمر و بیان اینکه واژه چمر یعنی چشم به راه بودن ؛ چون بازماندگان پس از مرگ متوفی چشم به راه بازگشت روح وی هستند گفت : چمر در زبان کردی و لری به معنای گریه و زاری دسته جمعی بر مرده است ؛ معنای دیگر چمر ؛ قلع و دایره است .
چمر و آیین شبیه سازی مردگان
چمر در کردستان و لرستان تا چندی پیش یکی از آیین های مرسوم بود که بی تردید ریشه در باورهای باستانی ایران زمین دارد که در این آیین لباس سردار یا ارباب را با کاه پر کرده و آن را شبیه مرده منی ساختند سپس شبیه را پشت و رو بر اسب سوار می کردند به گونه ای که روی او به پشت باشد که این در حالی است که عزاداران نوحه زبان گیر یا زبان گیران ( ره و ره و ) پاسخ می گویند و با گریه و شیون به دنبال تشییع و تابوت به سوی گورستان می روند .
تعیین چمرگاه
انتخاب جایگاه برگزاری مراسم و تعیین چمرگاه به اعتبار نقش عمده آن در ایجاد جاذبه و معرفی هر چه با شکوه تر صحنه مراسم صورت می گیرد به نحوی که در پایان مراسم با به جا گذاشتن علایم تصویری تا سالیان دراز ضامن تداعی خاطرات ارزشی می باشد و همین امر یادآور عمق ارتباط و اتصال انسان های شایسته متوفی با نظام اجتماعی جامعه آنان است .
کتل کردن مادیان
قبل از شروع مراسم مادیان شخص متوفی را با پارچه های سیاه و رنگی تزیین می کنند و تعدادی گولوه نی از گردن زین مادیان آویزان می کنند و وسایل متوفی مانند تفنگ ؛ دوربین شکاری خنجر ؛ فشنگ و قطار ؛ کلاه و دستار را به زین مادیان آویزان می کنند .
انطباق تراژدی در یونان با چمر در ایلام
اصولا هر ساختار نمایشی بدون داشتن افسانه یا مضمون چیزی برای ارایه و تکامل اجرایی نخواهد داشت و آنچه نمایش از دل آن بیرون می آید همان افسانه است که هم ساختار نمایش تراژدی و هم در مراسم آیینی سنتی چمر دیده می شود .
گفتنی است که افسانه ؛ سیرت ؛ گفتار ؛ اندیشه ؛ منظره ؛ مکان نمایش و موسیقی از جمله وجه شبهت های این آیین با تراژدی یونان است .

 

 

 

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group