▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

چهارشنبه 30 آبان 1397 Wednesday 21 November 2018 12 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

نقش تربيتي شعر در سلامت روان

نقش تربيتي شعر در سلامت روان   نصرت اله قبادي   /شعر دراصل به معني دانستن وتوجه خاص است ودر اصطلاح به كلام موزون وقافيه دار اطلاق مي شود كه درآن دقت وذوق مخصوص به كار رفته است . شاعر گوينده چنين كلامي است .شعر بيشتر توام با تخيلات است كه درخارج مصداق حقيقي ندارد وشاعر با قدرت خيال خويش آنها را در قالب الفاظ ريخته است . بنابراين بايد شعر را كلام خيالي وشاعر را خيال پرداز بگوييم. از سوي ديگر شاعران بايد نيازهاي زمان وميزان درك وفهم وروحيات مخاطبانشان را بشناسند ، شعر شاعران بايد مبشر شعور وانذار دهنده از شروزشتي وفساد وتباهي باشد.  

                                                                                                                                                                                                                                                                           

شعر درقرآن:   پيش از اسلام شعر با شعور ارتباط آشكاري پيدا مي كرد وشعر عبارت بوداز يك شعور برتر ومرموز مرتبط با الهام اجنه وشياطين ودرآن عصر كاهنان وشاعراني بودند كه كلام خود را به صورت موزون ومسجع ادا مي كردند وخود راباشياطين واجنه مربوط مي دانستند . اين گونه شاعران كه كاهن نيز ناميده مي شدند در دوران جاهليت مورد توجه بودند وكلام وسبك آنان در ادبيات عرب فصل مستقلي را به خود اختصاص داده بودند. سجع كهان سبك شناخته شده اي است وگويا كاهنان از اين سجع بهره مي بردند معروفترين كاهنان عصر جاهليت عبارت بودند از شق ،وزني به نام زرقاء يمامه كه مرحوم علامه طباطبايي در تفسير آيه 69 سوره مباركه ياسين مي فرمايد : اين آيه دلالت بر عظمت شعر دارد .چرا خداوند مي فرمايد ما به پيامبر شعر نياموختيم ؟ براي اينكه آيه در وقتي آمد كه از رواني وسلامت وانسجام وحلاوت وشيريني قرآن عده زيادي به اشتباه افتاده مي گفتند اين شعر است شعر نواست، شعر زيباست . وخداوند احتمال را طرد كرد1                                                                                                                                                                                                         

تقسيم بندي شاعران در قرآن مجيد:  درقرآن شاعران به چند دسته تقسيم شده اند .الف)شاعران بي تعهد وبي مسئوليت : شاعراني هستند كه به فرموده ي قرآن به آنچه مي گويند عمل نمي كنند .ممكن است شعر زيبا بگويند . اما اعتقادي به گفته خود ندارند وآنچه مي گويند از روي هوي وهوس وبه خاطر پاداش وكسب شهرت وموقعيت است .                                                 

ب)شاعراني كه در هر سرزميني سرگردانند وپاي علم هركسي سينه مي زنند وبراي آنها مهم نيست كه اين علم حق است يا باطل وآنان نان به نرخ روز مي خورند وهرگاه موقعيت ايجاب كند هم رنگ اجتماع مي شوند وشعرشان خالي از شعور است . اين دو گروه از شاعران را خداوند سبحان در آيه كريمه 222 از سوره مباركه شعرا مطرود ومردود دانسته ومورد نكوهش قرار داده است .   ج)شاعران مسئوليت پذير ومتعهد كه خداوند براي آنان 4وصف مهم را متذكر شده است . 1- ايمان 2- عمل صالح 3- عشق وياد معبود 4- ظلم ستيزي    كه اين اوصاف اعتقادات وباورهاي انسان را به هدفي كه انتخاب مي كند يا فعلي را كه به انجام مي رساند تاثير بسزايي در ديگران ايجاد مي كند وشعر نيز از اين امر مستثني نيست شعر امر موثري است كه از اعماق وجود يك شاعر شعله بر مي كشد ودر اين صورت نيز بر جان انسانها نيز مي نشيند . در تاريخ افراد زيادي شعر سروده اند اما بعضي ها شعرشان قبل از مرگشان وبعضي ها بعد از مرگشان مرده است اما شاعراني مثل : مولوي ،حافظف سعدي بعد از قرن ها هنوز شعرشان حياط ونشاط وبالندگي مي آفريند.                                                                                                                    

نقش شعر در تربيت :براي نيل به اهداف پرورشي دودسته عوامل اصلي واساسي وجود دارد .1- عوامل پرورشي رسمي 2-عوامل پرورشي غير رسمي  عوامل پرورشي رسمي عبارتند از : مدير مدرسه ، معاون ، معلم ، كتابدار ، دانش آموزان وخدمتگذار . عوامل غير رسمس وخارجي عبارتند از : والدين ، مساجد، اماكن تفريحي، احاد اجتماع، مطبوعات ، راديو، تلويزيون، سينما، انجمن هاي هنري وادبي ، كتاب و.... تاثير اين عوامل بركسي پوشيده نيست اما نقش شعر وادبيات وشاعري در تربيت چه اثراتي دارد كه در اين مقاله تا حدودي به آن مي پردازيم :  

روان شناسان معتقدند كه شعر به لحاظ لطافت وجذابيتي كه دارد مي تواند به عنوان عامل وابزاري موثر در يادگيري مورد استفاده قرار گيرد . در روند آموزش نيز اين وسيله ابزاري مناسب در آموزش اعداد رياضي ،تفهيم مطالب كتاب علوم ، اصول وفروع دين ، احكام دين ، آشنايي با امامان معصوم ،صفات خداوند ، بهداشت ،نظافت ،احترام به والدين و... محسوب مي شود تجربه ثابت كرده است  كه كودكان ونوآموزان از اين طريق بهتر وبيشتر مطالب را ياد مي گيرند ومدت حفظ آن در ذهن نيز پايدارتر وماندگار تر است . از سوي ديگر مشاهده مي كنيم كه رسانه هاي گروهي براي رساندن پيام بيشتر از شعر استفاده مي كنند كه در بررسي هاي بعمل آمده نتيجه آن مثبت ارزيابي شده است .2                                                                                                                                          

تاثير شعر در روح وروان انسان: طبيعي است كه انسانها در فرود وفرازهاي زندگي وكار وتحصيل گاهي با مشكلات وموانعي برخورد مي كنند كه آرامش را از آنان سلب وناراحتي ها وناهنجاري هاي اجتماعي رادر ايشان تشديد واز آنها انسانهايي خسته ونااميد مي سازد . كه گويي هيچ اميدي به آينده واصلاح امور ندارند . در چنين شرايطي شعر يك شاعر متعهد ودرد آشنا مي تواند غمها وحسرت ها واندوه ها را از دل يك فرد بزدايد وبه جاي آن بذر اميد ونشاط وباور بنشاند واين تاثير سحر آميز شعر ير كسي پنهان نيست . چك كسي مي تواند تاثير سروده هاي شاعران متعهد مسلمان ودلسوز رادر اوايل پيروزي انقلاب اسلامي شهادت استاد شهيد مطهري ،هشت سال دفاع مقدس ، رجعت پيكر پاك شهيدان و000 كتمان وانكار كند وبگويد كه اين اشعار تحرك ، اعتماد به نفس ، تهييج و...را به همراه نداشته است .                                                                                                                                                                                    

                 تاثير شعر در باورها وشعائر مذهبي :   بي ترديد شاعران شيعه وشيعيان شاعر برايتبرك واحساس مسئوليت وشعائر مذهبي تلاش به سرودن درباب اهل بيت وائمه وارزش    هاي  ديني داشتند تا ارادت واخلاق خويش را در اين زمينه اثبات نمايند . شاعران در مناقب ائمه عليه السلام مخصوصاً سالار شهيدان وحادثه بزرگ عاشورا ورشادت ها وشجاعت هاي عاشورائيان وحوادث بزرگ بعد از آن اشعار بسياري سروده اند كه گل سرسبد آن شعر تركيب بند مشهور محتشم كاشاني است . كه از معارف بلندي برخوردار ودرعصر ما نيز در زمينه ظهور حضرت ولي عصر (عج)واستقرار گسترش عدالت واقعي در جهان شاعران مضامين لطيف وتاثير فراوان مطرح كرده وبا زمزمه هاي شاعرانه انتظار را معين ونياز به خورشيد گرمي بخش وتابنده را محسوس تر تبيين نمودند. درپايان قسمت هاي از سخنان مقام معظم رهبري كه شاعري توانمند واديبي فرهيخته است كه در كنگره شعر ادبي نهضت سواد آموزي در سال 1364 مطرح نمودند :اولاً همه ظرفيت شعري جامعه به كاربيافتد استعدادهاي جوشان شناخته وتربيت شود وغفلت هاي فراموش شده وبه دست غفلت يا تغافل سپرده شده ودر صورت سلامت به صحنه باز گردانده ونواخته شود. ثانياً :بايد شعر به شيوايي لازم برسد وسستي وخشكي مطلق از آن زدوده شود. ثالثاً : درموضوعات واهداف شعري بيش تر به مسائل مهم كنوني جامعه ونيز معارف اسلامي كه مايه رسوخ پايه هاي نظام اسلامي است پرداخته شود وشعر كاملاً در جهت هدفهاي انقلابي حركت كند . رابعاً: در زبان وتعبير زيبايي آرايش واگر لازم شود در شيوه وقالب، ابتكار ونوآوري  شود كه كمال مطلوب ارباب شعر اين زمان از آن بي نياز نيست .                                                                                                                                                            

منابع وماخذ: 1- فصلنامه هنر شماره 14سال 1366 سخنراني حجه السلام والمسلمين محمد حسين بهجتي   2- هنر از ديدگاه مقام معظم رهبري ص 52                                                                                                                                                                 

 

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group