▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

شنبه 26 آبان 1397 Saturday 17 November 2018 8 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

مبانی مصرف از دیدگاه اسلام

عصر ايلام: مبانی مصرف ازدیدگاه اسلام

 

تهیه وتنظیم : نصرت اله قبادی

مقدمه: مصرف‌گرايي نابجا و گرايش به اشرافيت و تجمل عملي است شيطاني و اعتقاد اسلامي ملت و فـــرهنگ انقلاب اسلامي را همچون موريانه از درون مي‌خورد و نابود مي‌سازد. ملتي كه عادت به مصرف زياد دارد و اهل توليد نيست، ناخواسته جاده‌ صاف‌كن دشمنان كشور خواهد شد. چرا كه مصرف‌گرايي با خود فرهنگي را حمل مي‌كند كه اين فرهنگ ضد عزت و شرافت و مقاومت و كرامت انساني است. مصرف‌گرايي بي‌حد و حصر انسان را زبون و پست مي‌كند..

غربي‌ها و در رأس آن آمريكا از روحيه رفاه‌طلبي و اشرافيت كه در ايران در حال نضج گرفتن است عميقاً شادمانند، چون بر ملتي كه روحيه مصرف‌گرايي دارد به آساني مي‌توان تسلط يافت. تحريم‌ها ملت‌هاي مصرف‌گرا را مي‌ترساند نه ملت‌هايي را كه داراي انضباط مالي و اقتصادي هستند و قناعت را نه به عنــوان يك شعار اخلاقي بلكه به عنوان يك شعار انقلابي سرلوحه رفتار خويش قرارداده‌اند.                                                                                 

اميد است تمام دستگاه‌هاي فكري و اجرايي كشور و نخبگان و همه مردم هم در تعيين راهكارها و هم در ايجاد فرهنگ قناعت بكوشنـــد. در ميان دستگاه‌هاي فرهنگي، صدا و سيما به دليل مخاطب چند ميليوني خود مي‌تواند با روش‌هاي علمي افكار عمومي را از طريق قالب‌هاي گوناگون هنري و ساختاري خويش تحت تعليــــــم جدي قرار دهد. برنامه‌هايي نظير برنامه خانواده كه مخاطب آن خانم‌هاي كشور هستند از طريق آموزش اقتصاد خانواده كه غالباً‌ در اختيار زنان كشور است مي‌تواند نقشي مهم ايفا نمايد. برنامه‌هاي كودك مي‌تواند از طريق كودكان، بزرگسالان را تحت فشار و كنترل قرار دهد كه همه چيز به اندازه مصرف شود. شعار اصلاح الگوي مصرف نه معناي رياضت دارد و نه گدا صفتي، بلكه به معناي مصرف بجا و عاقلانه است .                    .

به طور قطع همان طور كه در مقاله حاضر هم ملاحظه خواهيد كرد ريشه اسراف و روح فرهنگ اسراف را ابتدا در رفتارجامعه باید اصلاح نمودوسپس به دنبال تحقیق در این مورد بود .        

تاریخ بشری در ملل گوناگون دارای نقاط درخشنده وبرجسته ای است که مبنای ایجاد آن عموماًیک حرکت جمعی بر اساس رهنمود یک حکیم دانشمند سیاستمدار تیز هوش یا حاکم خردمند بوده است ، موضوع فرهنگ مصرفي می تواند یکی از این نوع تصمیمات در هرملتی باشد . تصمیماتی که برای جهش در مسیر رشد عمومی کشور حیاتی است وضرورتاً باید از نگاه جزیی ویا گروهی بدان به شدت پرهیز کرد. 

در بیان علل وچرایی فرهنگ نادرست مصرف در کشور ما ایران لازم است آسیب شناسی جدی به خصوص در آموزش وپرورش  صورت گیرد به طور قطع بخشی از این معضل ریشه در فرهنگ گذشته جامعه ما وبخشی از آن نیز مربوط به عملکرد مسئولین وبخش قابل توجهی نیز متوجه رسانه ها می باشد. مقاله حاضر به دنبال آن است تا پاسخ دهد که اقتصاد آموزش وپرورش وشیوه اثر گذاری ما در زمینه اصلاح الگوی مصرف  وفرهنگ مصرفي – یا اصلاح زندگی کدام است؟

مصرف ومعانی آن:

مصرف در اصطلاح اقتصادی عبارت است از ((ارزش پولی کالاها وخدماتی که از سوی افراد خریداری وتهیه می شود.))برخی دیگر در تعریف مصرف می گویند : ثروت منبع در آمد است ودرآمد خالص به دو هدف ازآن استفاده می شود: بخشی از آن به انباشتن ثروت وپس انداز اختصاص می یابد وبخشی دیگر ، صرف تحصیل لذت می شود . آن قسمت از درآمد که صرف به دست آوردن لذت می گردد ، مصرف نام دارد.

مصرف به معنای استفاده واستعمال وبه کاربردن چیزی است خداوند درآیات فراوانی به این موضوع توجه داده است که همه آنچه را آفریده است ، مسخرانسان قرار داده تا افزون براین که خود ، از آن استفاده می کند تا به کمال مطلق خویش دست یابد .چیزهای را به تسخیر خویش گرفته را نیز به حکم خلافت الهی وربوبی ، به کمال خود برساند. ازاین رو همه موجودات ، مامور می شوند تا به انسان به عنوان خلیفه وتسخیر کننده خویش سجده کنند بدین ترتیب انسان مسجود همگان وحتی فرشتگان قرار گرفت.

مصرف، به عبارت ساده ، یعنی بهره گیری از چیزی برای برآوردن یک یا چند نیاز ذاتی . بنابراین ، شناخت شیوه های درست مصرف ورعایت آن وآشنایی با راه های درست استفاده از سرمایه وابزار کار ولوازم زندگی ، ازاهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

الگوی مصرف : به معنی ترکیبی از کمیت ها ، کیفیت ها ، اقدامات وگرایشاتی است که نشانگر استفاده یک فرد یا جامعه از منابع می باشد.

تعریف دیگر ، رفتارافراد ،خانوارها ویا کل جامعه در انتخاب، خرید مصرف کالاها وخدمات ، به عنوان الگوی مصرف ارائه شده است.

در یک جمع بندی الگوی مصرف را می توان به عنوان چگونگی وشیوه استفاده از منابع ، محصولات وخدمات تعریف نمود وبا توجه به محدود بودن منابع ، استفاده بهینه از آنها یک ضرورت حیاتی است.

در متون اسلامی به واژگانی مانند ،قناعت ،اقتصاد،اسراف وتبذیر برمی خوریم که مسلمانان را به مصرف اندک وبهره برداری بهینه از داشته ها فرا می خواند وریخت وپاش کنندگان منابع را «برادران شیطان» می نامند.

الگوی مصرف پدیده ایست که تحت تاثیرعوامل مختلف فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی، تجاری وحتی قوانین ومقررات شکل می گیرد . از این روبسته به شرایط وتحولات بوجود آمده در هریک از این عوامل ، الگوی مصرف ابتدا ضروری است این مفهوم به درستی تعریف شود.

مبانی مصرف ازدیدگاه اسلام کدامند:

1- بهره بردن از نعمت های الهی.از آموزه های اسلام ، همه آنچه در آسمانها وزمین وجود دارد ، به بررسی نیازهای بشری به عنوان اشرف مخلوقات مربوط می شود وازهمین رو از بندگان خود می خواهد از آنها به درستی بهره برداری کنند. قرآن مجید در موارد متعددی از نعمت های خداوند با عناوین چون رزق الهی، طیبات وزینت یاد می کند. از نظر اسلام استفاده از نعمت های الهی تا حدی که انسان بتواند سلامتی خود را حفظ کند وبه انجام وظایف خود بپردازد امری مطلوب وواجب است. بنابراین هرگاه اعمال انسان وحتی زندگی مادی اورنگ الهی بگیرد ، او همواره در حال عبادت است .رنگ خدایی وچه رنگی از رنگ خدایی بهتر است وماتنها اورا عبادت می کنیم در تحلیل قرآن کریم برخورداری انسان یا جامعه از نعمت های الهی وثروت به معنایی عنایت الهی به شخص یا جامعه مطرح می شود زیرا براساس آیات قرآن سعادت وخوشبختی واقعی آدمی از راه توحید وسامت اقتصاد وثروت فراهم می شود.  2- اعتدال ومیانه روی : هرگونه فعالیت اقتصادی از جمله تولید وتوزیع ومصرف باید براساس اعتدال ومیانه روی صورت گیرد . در قرآن کریم نیز به مسئله اعتدال وقناعت توجه ویژه ای شده وبه صراحت اعلام گردیده است که درهرگونه تصرف ومصرف آشامیدنی ها وخوردنی ها باید از اسراف پرهیز شود. قناعت وزهد از ویژگی های ستوده شده هستند . این دوصفت سبب می شوند که فرد به رفع نیازها ی خود بسنده کند وبرای به دست آوردن زیادی مال زحمت زیادی نکشد. بنابراین مصرف درست ومناسب در عرصه های گوناگون راه اعتدال است .

3- پرهیز از اسراف وتبذیر: سطوح ممنوعه در اسلام اسراف وتبذیر است. برخی معتقدند اسراف غیر از تبذیر است. اسراف یعنی مصرف بیش از اندازه. وتبذیر یعنی مصرف بیهوده که با اتلاف مال اگر کسی در میزان یا شکل استفاده از نعمت های الهی زیاده روی کند وبیش از آن نیاز دارد مصرف کند ، اسراف کار شمرده می شود. قرآن کریم اسراف را درمعانی بسیار گسترده ای به کاربرده وحتی از  اسراف در اعمال وعقاید نیز سخن گفته است. برخی از موارد اسراف در آیات وروایات عبارتنداز: خوردن وآشامیدن بیش از حد ، دادن مال به کسی که شایستگی آن را ندارد مصرف بسیارزیاد در جهت مصالح شخصی واسراف در مخارج کیفی.

عواملی که در شکل گیری فرهنگ مصرف موثرند :

*- عوامل فرهنگی واجتماعی : این دسته از عوامل که شامل آداب وسنن، ارزشهای اجتماعی، آموزه های دینی، سلایق، سطح سواد، تبلیغات ، وبسیاری از موارد دیگر می باشد که می تواند تاثیرات قابل توجهی در شکل گیری الگوی مصرف داشته باشد.

*- عوامل اقتصادی: متغیرهای اقتصادیاز مهم ترین عوامل موثر در شکل گیری الگوی مصرف منابع در کشور می باشندکه شامل: - نرخ تورم بالا ومتغیر بودن آن   -- سطح قیمت کالاها وخدمات  --- نرخ متغیرهای اقتصادی(نرخ ارز ، نرخ بهره، نرخ دستمزد، یارانه ها، مالیات،......) – سطح درآمد سرانه وچگونگی توزیع آن دربین طبقات مختلف جامعه --- رشد تکنولوژی

*- قوانین ومقررات: محدودیت های قانونی، استانداردهای فنی، بهداشتیوزیست محیطی از عوامل دیگری است که می تواند بر الگوی مصرف تاثیر گذار باشد.

*- عوامل طبیعی وجغرافیایی : شرایط آب وهوایی ،میزان منابع طبیعی موجود، شرایط اقلیمی ووسعت جغرافیایی نیز از جمله مواردی است که بر روی الگوی مصرف منابع تاثیر گذار است.

*- عوامل روانی وانتظاری : حاکمیت شرایط نااطمینانی وعدم ثبات اقتصادی از عوامل مهمی هستند که الگو ومدل رفتار مصرف کنندگان را تحت تاثیر قرار داده واعتماد به پس انداز را درمقابل مصرف کاهش می دهد. بنابراین می توان گفت الگوی مصرف نتیجه وبرآیند مجموعه ای از عوامل فوق الذکر است که بسته به میزان وشدت تاثیر هریک از آن ها می تواند متفاوت باشد. اگر چه گفته می شود در راس همه این عوامل ، عوامل ومتغیرهای اقتصادی است که می تواند تعیین کننده باشد. بررسی وضعیت وروند مصرف منابع در بخش های مختلف کشور نشان دهنده عدم استفاده بهینه از منابع در بخش ها وسطوح مختلف است وتوجه به الگوی مصرف واصلاح آن باید مورد تاکید آحاد جامعه وکلیه مسئولان باشد . در این راستا باید ضمن اتخاذ رویکردی نظام مند وعلمی به پدیده الگوی مصرف ، نقشه راه اصلاح الگوی مصرف منابع در سطح ملی تدوین وبه عنوان یک سند راهبردی مبنای حرکت دراین زمینه باشد.

مصادیق مصرف نادرست کدامند:

1- با توجه به آمار وارقام ایرانیان سالانه بیش از 2 میلیلرد و950 میلیون تومان نوشابه استفاده می کنند . بنابراین از نظر سرانه مصرف نوشابه گازدار درایران رتبه اول جهانی را دارا هستیم .«سرانه مصرف نوشابه درایران 42لیر است،درحالی که این سرانه مصرف ، 4برابر مصرف دنیاست. کارشناسان سلامت معتقدند مصرف نوشابه با توجه به قند مصنوعی ، رنگ وگاز موجود درآن ، زیان های جبران ناپذیری برای دستگاه گوارش، کلیه هل ودیگر اعضای بدن دارد ؛به ویژه درمورد کودکان ونوجوانان که متاسفانه به خاطر شیرین بودن ،علاقه زیادی به مصرف آن دارند.»

2- امروزه تلفن همراه ،به یکی از بایدهای زندگی ما تبدیل شده است .«در کشور ما طبق آمار رسمی ، هرروز به طور متوسط 60 میلیون پیامک بین کاربران تلفن همراه اول رد وبدل می شود در حالی که در کشور انگلیس که زادگاه پیامک است، روزانه شش میلیون پیامک فرستاده می شود. که بعید نیست درآینده ای نزدیک ، رتبه اول استفاده از سرویس پیام کوتاه را در جهان به خود اختصاص دهیم . اعضای هرخانواده ایرانی به طور متوسط دوتلفن همراه دارند که بر اساس آمار شرکت مخابرات ایران ، هرمشترک تلفن همراه اپراتور اول ، ماهانه بیش از 120 پیام کوتاه ردوبدل می کند . استفاده ایرانیان از این سرویس در مقایسه با دیگر کشورها ، رشد بسیار سریعی داشته است.

3- ایرانیان بیش از 70 الی 80 درصد بیش از سایر کشورها یعنی الگوی مصرف جهانی آب مصرف می کنند.

4- در حال حاضر هزینه های پزشکی در کشور ایران بخصوص جراحی زیبایی از جمله بینی ،شایعترین ودرآمد ترین نوع جراحی است که معمولاً جوانان 17تا 30 ساله بخصوص دختر خانم ها با هزینه 300 هزار تا 3 میلیون تومان به این نوع جراحی اقدام می کنند.

5- مصرف نان درایران بخصوص در استان های محروم کشور خیلی بالاست که در مقایسه با سایر کشورها در سطح بالای قرار دارد. که روزانه یک سوم نان تولیدی وحداقل یک پنجم آب مصرفی در کشور ایران به هدر می رود.

6- لوازم آرایشی ، کشور ما ایران از نظر رشد مصرف لوازم آرایشی رتبه سوم جهانی را داراست . درحالی که بازار قاچاق لوازم آرایشی بسیار وسیع است وفراورده های قاچاق معمولاً تقلبی هستند . تقلب در حوزه لوازم آرایشی وبهداشتی بسیار وخیلی بیشتر از از حوزه غذا وداروست.

7- میزان مصرف نمک بین 4تا 5گرم در روز است در حالی که در کشور ما ایران به طور متوسط روزانه 13تا 15 گرم نمک مصرف می شود.

 

مصرف گرایی در کشور چه پیامدهای به دنبال دارد:

*- وابستگی اقتصادی: یکی از پیامدهای مصرف بی رویه در کشور وابستگی اقتصادی به بیگانگان است. پس از انقلاب صنعتی ونیاز روز افزون صنایع غرب به مواد اولیه، آنان بدون در نظر گرفتن حقوق دیگر انسانها ، تسلط بر سرزمین های دیگر را برنامه خویش قرار دادند وبا استفاده از طرح هایی کارشناسی  ، کنترل منابع جهان سوم رادر دست گرفتند .بدین ترتیب ، سیل مواد اولیه از شرق به غرب سرازیر شد ودرنتیجه غرب به پیشرفتی بی نظیر دست یافت وجهان سوم دردره فقر وفلاکت فرورفت. در این جدال ونبرد نابرابر ،آنان تنها به غارت منابع کشورهای جهان سوم بسنده نکردند، بلکه با تحمیل سیاست تک محصولی، اقتصاد این کشور رابه نابودی کشاندند وهریک از سرزمین های غرب را به صورت انبار ارزان یکی از محصولات موردنیاز خود درآوردند .به این ترتیب برزیل انبار قهوه، آرژانتین انبار گوشت، وکشورهای نفت خیز انبار نفت وانرژی ، وکشور بولیوی انبار قلع، شدند. این ها از نظام سلطه غرب ، اختاپوسی هزار پا پدید آورد که با حرص فراوان به بلعیدن منابع جهان مشغول است. از سوی دیگر حاکمان وسردمداران غرب، فرهنگ مولد وپویای جوامع را به فرهنگی نامتحرک ومصرفی تبدیل کرده اند. آنان می کوشند تا با تبلیغات فرهنگی ، مصنوعات خودرا جایگزین کالاهای محلی نمایندواین گونه تلقین می کنندکه کالاهای خارجی دارای مرغوبیت هستند وبادوام می باشندونیز برای سایر کشورها مقرون به صرفه می باشند.

*_ وابستگی فرهنگی: دوام هرجامعه به فرهنگ آن جامعه بستگی دارد. اگر کشوری در پاسداری از فرهنگ خود تلاش نکند ، بدون شک وتردید علاوه بر پذیرش سلطه فرهنگی بیگانگان ، ناچار است سلطه های سیاسی، اقتصادی، ونظامی آنان را نیز قبول نماید. زیرا فرهنگ است که مایه شکوفایی افراد خلاق است ودرسایه فرهنگ زنده است وافراد به رشد اقتصادی وسیاسی می رسند. سرمایه داران غرب تلاش نمودند که باورهای مذهبی را از مردم بگیرند .واگر سلطه فرهنگی گریبانگیر هر ملتی شود ،آن جامعه احساس حقارت وپوچی وناتوانی در روح آنان ایجاد می شود .وآنها به این باور دروغین می رسند که قدرت هیچ کار مهمی ندارند یا تنها با استفاده از کالاها ومدهای غربی می توانند به تشخص وموفقیت برسند .

امروزه بیشتر تهاجم های فرهنگی در جوامع دینی صورت می گیرد ؛ چرا که عامل اصلی ومحوری در جلوگیری از سود جویی وسودا گری وسلطه جویی دشمنان ، دین وفرهنگ دینی است .دین اسلام که حامی بشر است به انسان اجازه نمی دهد که خودرا درمقابل دیگران خوار نماید . دشمنان از حقارت بعضی افراد سوئ استفاده می کنندوروح استقلال خواهی را با انبوه تبلیغات از یک ملت وجامعه می گیرند. آنان با استفاده از این افراد ، بازار مصرف گران وکارگران ارزان را برای خود فراهم وآماده می کنندوبا کمال تاسف ، جوانان وزنان اولین وبیشترین فریب خوردگان این مسئله هستند.

*- ایجاد فاصله طبقاتی: مصرف گرایی برای تمام جوامع یک معضل بزرگ است. اسراف روزبه روز شکافهای طبقاتی در بین جوامع فقیر وغنی به وجود می آورد . یکی از مسائلی که امروزه خیلی ضروری است اجتناب از اسراف است. دستگاههای مسئول بخشهای مختلف دولتی، بخصوص دستگاههای تبلیغاتی وفرهنگی ،باید وظیفه خود بدانند که مردم را نه فقط نسبت به اسراف ومصرف گرایی وتجمل گرایی سوق ندهند ؛بلکه در جهت جلوگیری از این موضوع مهم ، مردم را به سمت قناعت اکتفا وبه اندازه لازم مصرف نمودن دعوت کنند وسوق دهند. زیرا مصرف گرایی هرجامعه ای را از پای در می آورد .جامعه ای که مصرف آن بیشتر از تولیدش باشد .در میدانهای مختلف شکست خواهند خورد . ما باید عادت کنیم مصرف خود را کمتر کنیم واز زیادیهای خود بزنیم.

 *- تهاجم فرهنگی ابعاد گوناگون اقتصادی، اجتماعی، سیاسی،نظامی و روانی را در بر می‌گیرد که روی هم رفتارهای مختلف انسان‌های مورد تهاجم خودرا با درونی کردن ارزش‌های مورد نظر شکل می‌دهد.
در برخی موارد، تغییر در الگویمصرف یک کشور و تمایل به تجملات و مصرف‌گرایی از اهداف تهاجم فرهنگی است که باتغییر در الگوهای مصرفی مردم و ظهور گرایش‌های تجملی باعث ایجاد جامعه مصرف‌گرامی‌شوند. در همین راستا امام خمینی فرموده‌اند:
«اکنون بازارهای کشورهای اسلامی،مراکز رقابت کالاهای غرب شده است و سیل کالاهای تزیینی مبتذل و اسباب‌بازی‌ها واجناس مصرفی به‌سوی آن‌ها سرازیر است و همة ملت‌ها را آن چنان مصرفی بار آورده‌اندکه گمان می‌کنند بدون این اجناس آمریکایی و اروپایی و ژاپنی و دیگر کشورها زندگینمی‌توان کرد
در چنین وضعی، نشر فرهنگ غربی و استفاده از کالاهای پرزرق و برقخارجی در کشور به‌عنوان رسالتی برای متمدن کردن مردم به شمار می‌آید. به این ترتیبابزارهایی از جمله وسایل آموزشی، هنری، علوم و فنون، کالاها و خدمات در این راستامورد استفاده قرار می‌گیرند. تا «نیازمندی» به غرب و تولیدات آن، از جمله تولیداتفرهنگی در ملت‌های جهان پدیدار شود. در چنین شرایطی فرد و جامعة نیازمند، در پی رفعنیاز خویش، به تولیدکنندگان خارجی مراجعه می‌کنند، زیرا نه‌تنها امکان تولید و رفعآن نیازها در داخل نیز نیست، بلکه آنچه از غرب می‌آید، ارزش تلقی شده و تولید داخلیضد ارزش.
ایجاد این نیازها و رساندن فرد و ملتی به حدی از احساس نیاز که آن راغیر قابل صرف نظر کردن بداند، حتی در مورد نیازهای کاملاً غیر ضروری از مهم‌تریناهداف اشاعة فرهنگ مصرف‌گرایی و تهاجم فرهنگی دشمن و همچنین بالاترین سطح موفقیتتولیدکنندگان استعماری و فرهنگ‌زدایی دیگر ملت‌ها است. این تغییر در الگوی مصرف درجامعة اسلامی که از اهداف تهاجم فرهنگی دشمن است، باعث تجمل‌گرایی و زیاده‌خواهی وحیف و میل بسیاری از منابع ملی می‌شود. بر همین اساس یکی از پیامدهای مصرف‌گراییاشاعة فرهنگ غرب و تخریب هویت ملی و فرهنگ اسلامی و همچنین ورود کالاهای غربی و ازبین رفتن بازار برای تولیدات داخلی و فلج شدن این تولیدات می‌گردد. لذا در چنینشرایطی اصلاح الگوی مصرف تأثیر بسزایی در خنثی‌سازی تهاجم فرهنگی دشمن دارد.
لذا رهبر فرزانة انقلاب با تأکید بر اصلاح الگوی مصرف، علاوه بر جلوگیری از هدررفتن منابع و منافع ملی در برابر ترویج فرهنگ مصرف‌گرایی و تجمل‌پرستی غرب که ازاهداف تهاجم فرهنگی دشمن نیز هست، به ضرورت ادامة دفاع فرهنگی در برابر تهاجمفرهنگی غرب اشاره دارد.
 
*-از دیگر پیامدهای مصرف‌گرایی، تأثیرات منفی آن بر فضایمعنوی جامعه است. در بسیاری از مواقع، زیاده‌خواهی و تجمل‌پرستی و مصرف‌گرایی باعثرواج خودخواهی، رشد روحیة فردگرایی و نادیده انگاشتن اصول اجتماعی و اخلاقی خواهدشد. در این مرحله اندک اندک انسان‌ها به مصرف‌گرایی خو می‌گیرند و در مسیریبی‌پایان در صدد رفع این‌گونه نیازهای کاذب برمی‌آیند. چنین انسانی همیشه نیازمند ودر پی رفع نیاز است و به این «آرمان» دل می‌بازد؛ آنچنان‌که گویی در واقع دین تازةاو است. چنین انسان مصرف‌زده‌ای داوطلبانه برای رفع نیازهای مصرفی خویش، همة زندگیمعنوی خود را در سودای رفع نیاز پدید آمده در اثر تبلیغات، چشم‌ و هم چشمی‌ها و ... به فراموشی می‌سپارد.
بنابر این از مهم‌ترین آثار و پیامدهای اسراف ومصرف‌گرایی در جامعة اسلامی که می‌تواند باعث کم‌رنگ شدن ارزش‌ها و آموزه‌های دینیو معنوی شود، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
 
محرومیت از دوستی خدا: خداوندمتعال در آیة 141 سورة انعام می‌فرماید: «انَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفینَ؛ خداونداسراف‌کنندگان را دوست ندارد.»
*- فساد اجتماعی: از دیدگاه قرآن یکی از آثارپیامدهای اسراف و مصرف‌گرایی، فساد در زمین است، زیرا هر گونه تجاوز از حد، موجبفساد و از هم گسیختگی می‌شود. به تعبیر دیگر سرچشمة فساد، اسراف است. قرآن کریم درآیه‌های 150تا 153 سورة شعراء می‌فرماید: «فَاتَّقُوا اللهَ وَ أطیعُونِِِ ¤ وَ لاتُطیعُوا أمْرَ الْمُسْرِفینَ ¤ الَّذینَ یُفْسِدُونَ فِی الاَرْضِ وَ لایُصْلِحُونَ؛ پس از خدا بترسید و مرا اطاعت کنید ¤ و فرمان مسرفان را اطاعت نکنید ¤ همان‌ها که در زمین فساد می‌کنند و اصلاح نمی‌کنند.»
*- گمراهی و محرومیت از هدایتالهی: یکی دیگر از آثار و پیامدهای اسراف و مصرف‌گرایی، گمراهی و محرومیت از هدایتالهی است. خداوند متعال در آیة 34 سورة غافر می‌گوید :«کَذَلِکَ یُضِلُّ اللهُ مَنْهُوَ مُسْرِفٌ مُرْتابٌ؛ این‌گونه خداوند هر اسراف‌کار تردیدکننده‌ای را گمراهمی‌سازد.»
 
*-مصرف‌گرایی در جامعه اثرات مخرب و زیان‌بار دیگری دارد که ازمهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
 
افزایش واردات: اشاعة فرهنگمصرف‌گرایی باعث افزایش تجمل‌گرایی و نیازهای غیر ضروری در جامعه می‌شود و همین امرنیز باعث سیل ورود کالاهای خارجی جهت رفع نیازهای فرد و جامعة «نیازمند» بهتولیدکنندگان خارجی و باعث افزایش واردات و تضعیف تولیدکنندگان داخلیمی‌شود.
*- کمبود گرایش به سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی: در جامعه‌ای که مصرف‌گراییبه یک فرهنگ تبدیل شده باشد، افراد جامعه دیگر میلی به سرمایه‌گذاری در بخش‌هایعمرانی و زیرساختی جامعه که زمان‌بر است، ندارند و همه به‌دنبال سرمایه‌گذاری درخرید و فروش کالاهای پرمصرف و فعالیت‌های زودبازده می‌روند. به همین دلیلمصرف‌گرایی باعث کاهش گرایش به سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی و عمرانی در جامعه خواهدشد.

             منابع ومآخذ:

1-       اخوی، احمد ، اقتصاد کلان ، شرکت چاپ ونشر بازرگانی ،تهران 1380 .

2-       قدیری اصل، کلیات اقتصاد ، مرکز نشر سپهر؛ تهران 1379.

3-       محتشم ، طهماسب ، نظریه های سیاسی در اقتصاد ، تهران ؛ انتشارات ویراستار. 1379.

4-       قرآن مجید .

5-       روزنامه ابتکار ،شماره 1437، 15/1/88 .

6-       ماهنامه اقامه ، شماره 37؛مهروآبان ماه 88 .

7-       کلانتری ، علی اکبر؛ اسلام والگوی مصرف ،قم ، انتشارات بوستان ،1387.

8-       حرعاملی، وسائل الشیعه ،قم انتشارات آل البیت . 1409 هجری وقمری .

9-        علامه مجلسی، بحارالانوار ، تهران ، دارالکتب ، 1379.

10- روزنامه سرمایه ،شماره ،385 ،14/11/1385 .

11- روزنامه دنیای اقتصاد ،شماره 1495،25/1/87 .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group