▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

پنجشنبه 26 مهر 1397 Thursday 18 October 2018 7 صفر 1440

آخرین اخبار سایت

در جستجوي زمان از دست رفته!

قلعه والي ايلام؛ قصه گوي كهنسال تاريخ سرزمين طلوع آفتاب

 

 

 

به گزارش  عصرایلام به نقل ازايرنا، قلعه والي در قلب شهر ايلام هنوز هم پس از گذشت سده ها از روزگاري كه بر تاريخ و فرهنگ اين شهر كه دير زماني آن را حسين آباد و ده بالا مي خواندند، قصه ها به ياد دارد و براي آنان كه با زبان خشت و زخم چنارها آشنايند از روزگار گذشته و ساكنانش هزار قصه روايت مي كند.
از پله ها كه بالا مي روي نخستين چيزي كه تو را از هياهوي زندگي مدرن شهر و خيابان هاي شلوغش جدا مي كند، دري با كلون و قفلي قديمي و رنگ و رو رفته است كه دروازه اي براي گذر از تاريخ محسوب مي شود.
وارد حياط قلعه كه مي شوي انگار باروهاي كنگره دار ديوارهاي قلعه تو را از دنيا و پيوندهاي آن جدا مي كند و چونان سدي محكم بين سده هاي تاريخ جدايي مي افكند.
سنگ فرش سنگي و مرتب قلعه پيش از رد گام هاي تو هزار خاطره از رفتن ها و آمدن هاي خان، گماشته ها و نگهباناني دارد كه حالا هم اگر چشم بچرخاني مي تواني در رويايت ببيني شان كه با حمايل كردن برنوهاي دست ساز و نقره كاري شده بر باروي قلعه و برج هاي چهارگانه ديده باني در چارگوشه حياط دوردست را براي يافتن گرد تاختن سواران مي كاوند.
حياط قديمي با حوض آبي پر از آب و سايه سار كاج ها و بيد كهنسالي كه گيسو بر پاشويه هاي حوض افكنده پر مي شود از هياهوي زندگي و صداي قل قل قليان و بازي كودكان و آواز هوره و لالايي زنان قلعه و عطر غذايي كه در مطبخ آرام جا مي افتد.
سكوت كه مي كني هنوز مي تواني از لا به لاي خشت ها و خطوط در هم تنيده نقش هاي آيينه كاري شده سر درها و تاق نماهاي كنده كاري شده بر ديوار ايوان هاي قلعه حكايت نبردهاي خان و خان زاده ها و گزارش عريضه هاي رعيت را هنوز هم به گوش جان بشنوي و يكي بشوي با تاريخ كهنسال قلعه.
قلعه دو ايوان غربي و شرقي دارد كه از مجموع چند اتاق كوچك تشكيل شده اند و زير زمين هايي براي اسكان ساكنان قلعه.
مهمترين بخش قلعه شاه نشين در سمت شمالي قرار دارد كه از مجمع چند اتاق بزرگ با پنج دري و پنجره هايي با شيشه هاي رنگي و نورگير تشكيل شده و محل اقامت خان و مكان پذيرايي وي از مهمان ها بوده است.
قلعه والي متعلق به دوران قاجار در زميني به گستره ۴۶۸۷ متر مربع بنا شده‌ است كه از اين مقدار زمين، فضاي سبزي به مساحت ۱۷۹۲ مترمربع در ضلع جنوبي باقي مانده‌ است.
قلعه نماي جنوبي و شكلي نزديك به ذوزنقه‌ دارد؛ اين قلعه زيربنايي برابر ۰۱/۱۴۶۶ متر مربع دارد و گستره حياط دروني آن برابر با ۴/۱۳۶۳ مترمربع است.
اين بناي تاريخي در سال ۱۳۲۶ قمري به دستور غلامرضا خان والي فيلي بر روي تپه اي به نام چغاميرگ در منطقه‌اي مشهور به حسين آباد فيلي و ده بالا ساخته شده است.
غلامرضاخان والي، اين محل و بنا را براي اسكان خود در فصل تابستان انتخاب كرده و آن را بر روي تپه‌اي نه چندان بلند احداث كرد و با توجه به آن، ارتفاع فعلي كف حياط از اطراف آن محدوده ۵/۳ تا ۴ متر است.
در مورد تاريخچه قلعه والي چنانچه از سنگ نوشته‌اي كه در تخت خان (منطقه اي تفريحي و گردشگري در ۲۰ كيلومتري جاده ارتباطي ايلام - مهران) وجود دارد، چنين آمده است:
امر به ساختن قلعه حسين آباد فيلي كه مشهور به ده بالاست نمودم قلعه حمام و باغ به معماريت حاج درويش علي كرمانشاهي و حجاري رضاقلي در سال ۱۳۲۵ قمري به اتمام رسيد.
در اجراي سقف تمام اتاق ها، از ملات گچ و آجر استفاده شده و در آنها از انواع و اقسام قوس هاي بار بر و غير بار بر (تزئيني) استفاده شده‌ است.
همه اين قوس ها از نظر اجرايي به سبك قوس رومي اجرا شده‌اند و اطراف آنها با شكستگي در آجره، برجسته نشان داده شده و همراه با كاشي‌هاي ريز رنگي تزيين يافته اند.
قوس هايي كه به اين سبك (سبك رومي) اجرا شده‌اند از مقاومت بالايي در مقابل عوامل طبيعي و فشارهاي وارده برخوردار است.
وجود نرده‌هاي مشبك آجري به رنگ فيروزه‌اي، تراس‌ هاي سرپوشيده ضلع جنوبي همراه با پنجره‌ هاي مشبك با شيشه‌ هاي رنگارنگ، اورسي‌ هاي قلعه، ستون هاي دايره‌اي، سرستون هاي منقوش در ايوان، قوس هاي كماني و تزئيني و كادربندي بالاي آن با كاشي‌ هاي رنگي، درختان بلند و كهنسال كاج و حوض مستطيل شكل در صحن جلوي قلعه چشم انداز تمام زيبايي به قلعه و معماري آن داده‌ است.
قلعه والي در زمان جنگ تحميلي رژيم بعث عليه جمهوري اسلامي ايران تا حدود ۵۰ درصد ويران شد كه در سال ۱۳۶۷ با همكاري سازمان ميراث فرهنگي پس از دو سال تلاش بي وقفه در سال ۱۳۶۹ بازسازي آن به اتمام رسيد و در اختيار مديريت ميراث فرهنگي استان ايلام قرار گرفت و در جريان بازسازي سعي بر آن شد كه معماري و سبك ديرينه آن حفظ و تغييراتي در آن داده نشود ولي با توجه به اين مساله، تغييراتي جزيي از قبيل كارگزاري تيرآهن در سقف ايوان هاي قلعه، سقف خرپشته‌ ها و در اجراي تاق ضربي آنها، حذف و يا اضافه كردن ديوار در اتاق ها و غيره داده شد.
بر پايه سياست هاي سازمان ميراث فرهنگي براي آشنايي بيشتر گردشگران با فرهنگ استان ايلام اكنون چند سال است در قلعه والي نمايشگاه مردم شناسي ايلام برپاست و در تعطيلات رسمي نظير نوروز و سفرهاي تابستاني به صورت ميانگين بيش از ۳۰ هزار نفر از قلعه والي شهر ايلام ديدن مي كنند.
مديركل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي ايلام در خصوص تاريخچه اين قلعه و گنجينه مردم شناسي استان مي گويد: طرح تبديل بناي قلعه والي به گنجينه مردم شناسي از سال ۸۴ آغاز و در چند مرحله تكميل و مرمت شده است و اين گنجينه كه چند سالي است در قلعه والي ايلام برپا شده در برگيرنده آداب و رسوم مناطق مختلف، پوشش اقوام استان، حرفه هايي چون كشاورزي، نمدمالي، خراطي، چيت سازي، گليم و نمد و جاجيم و قالي بافي، زندگي در سياه چادر، آيين عروسي و پيكره هايي از شخصيت هاي مختلف است كه در سده هاي گذشته زندگي كرده اند.
يونس احمدي با تاكيد بر ارزش هاي فراوان تاريخي و فرهنگي قلعه والي ادامه مي دهد: اين مكان تاريخي به صورت ميانگين در روزهاي تعطيل پذيراي يك تا دو هزار گردشگر و مسافر از مناطق مختلف كشور است.
وي اضافه مي كند: به منظور تجسم فضاي آن روزگاران قلعه در تمام جاهاي آن اكنون با استفاده از نمايه (ماكت)، زندگي دوره تاريخي واليان در استان ايلام به نمايش گذاشته شده است.
مديركل ميراث فرهنگي ايلام مي گويد: اين گنجينه داراي غرفه‌هاي متنوع مردم‌شناسي و نمايش آيين‌ ها و سنت هاي بومي و محلي ايلام است و سازمان در دوران تعطيلات نوروزي اقدام به برپايي نمايشگاه هاي سوغات و صنايع‌دستي استان در چندين تخته سياه چادر محلي مي كند در آن ها به شكل سنتي دوغ، شيريني و نان محلي عرضه مي شود كه اين در بازسازي فضاي سنتي قلعه بسيار جلوه گر است.
احمدي توضيح داد: با اجراي اين برنامه‌ها و با حمايت مسوولان در استفاده از ظرفيت هاي متنوع استان نظير قلعه والي مي توان آداب و رسوم ايلام كهن را زنده نگه داشت، و با برنامه ريزي صحيح همراه با مولفه هاي آن دوران در معرض ديد گردشگران و مسافران قرار داد تا از نزديك با سنت ‌ها و تاريخ مردمان اين سرزمين تمدن ساز بيشتر آشنا شوند.

 

 

 

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group