▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

دوشنبه 21 آبان 1397 Monday 12 November 2018 3 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

هر رسانه یک دانشگاه

 

 

 

هر رسانه یک دانشگاه باقر درویشی/استادیار گروه اقتصاد دانشگاه ایلام/ روز گذشته در محل دفتر پایگاه اطلاع رسانی عصر ایلام  جلسه ای به مناسبت  اولین سال فعالیت این رسانه برگزار شد . دوستان لطف کردند و من  غیر رسانه ای را به جمع خویش دعوت فرمودند. این واقعه  بهانه ای شد تا سطور زیر را به رشته تحریر درآورم.


رسانه یکی از ارکان اصلی دموکراسی است و می تواند نقش موثری در افزایش آگاهی های اجتماعی و به تبع آن در پاسخ گویی و مسئولیت پذیری دولت ها داشته باشد.

رسانه ای در این راستا موفق خواهد بود که سه هدف اصلی زیر را دنبال نماید : یکی تبدیل مشکلات و مسائل توسعه به مطالبات عمومی دوم نقد و تحلیل عملکرد مدیران و دستگاه ها و سوم و مهمتر از همه ایجاد آگاهی اجتماعی برای عامه مردم و حتی گاهی برای  نخبگان ناآگاه از اوضاع اجتماعی جامعه .در این راستا ،مخصوصا در کشور های در حال توسعه ،رسانه ها با مشکلات بسیاری مواجه اند. یکی نقد ناپذیری مسئولین است. و با توجه به وابستگی بخش زیادی از حیات اقتصادی رسانه ها به دولت  این مشکل دو چندان می شود .زیرا هر نقد مستقلی می تواند به سیاه نمایی تعبیر و حیات یک رسانه را به زوال مبدل می کند.

رسانه، مخصوصا رسانه های مستقل که وابستگی حزبی یا گروهی ندارند ، در این زمینه با یک پارادوکس مواجه اند از یک طرف حیات اقتصادی و دوام و استمرار آنها  وابسته به نهاد های دولتی است و از طرفی دیگر جذب مخاطب و رسالت آنها نوعی استقلال را ایجاب می کند.که برقراری توازن بین این دو ناممکن است. زیرا خواسته های دولتیان و مردم متفاوت از هم است و گروه دوم همواره از رسانه می خواهند که گروه اول را به چالش بکشد.

در این راستا چه باید کرد؟ رسانه اگر بخواهد مسیر نقد و تحلیل مسائل ودر یک کلمه منافع عامه مردم را در پیش بگیرد یک راه بیشتر پیش رو ندارد و آن اینکه نقش یک مصلح اجتماعی را برای خویش برگزیند اما  به دلیل اینکه در کشور های جهان سوم پی گیری نفع شخصی و نفع اجتماعی به طور همزمان امکان پذیر نیست وی برای انجام این کار باید منافع فردی را فدای منافع جامعه اش نمایداز طرفی انتخاب این راه با توجه به بضاعت علمی و مالی رسانه های محلی کاری بس دشوار است .

به همین دلیل است که تا کنون کسی جرات گام نهادن در این وادی را به خویش نداده است. اما به عنوان روشی رقیب عده ای  معتقدند که رسانه باید جهت دار و دارای تفکر سیاسی مشخص باشد تا بتواند به جای دولت از حمایت احزاب یا گروه های سیاسی خاص  برخوردار شود و چه بسا در این حالت نخبگان و اندیشمندان طرفدار آن تفکر سیاسی از نظر تهیه خوراک علمی و تحلیل های لازم به وی یاری رسانند. امروزه بسیاری از رسانه های پرتیراژ و به ظاهر مستقل کشور مان این گزینه را برگزیده اند. اما آیا راه سومی هم هست که یک رسانه بتواند به شیوه ای کم هزینه و مستقل از دولت به حیات  خویش ادامه دهد؟ پاسخ مثبت است اما راه بس دشوار است. آن راه سوم انتخاب گزینه ایجاد آگاهی اجتماعی است که با نقد و تحلیل و ایجاد مطالبه عمومی قدری تفاوت دارد. برای درک این موضوع به مثال زیر توجه کنید .

وقتی محقق اقتصادی مشکلات اقتصادی جامعه را منعکس میکند یا یک جامعه شناس به معضلات اجتماع می پردازد و کارشناس علوم سیاسی به نهاد های سیاسی و نقش انها در توسعه می پردازد قطعا یکی از اهداف اصلی وی جهت دهی فکر مخاطب دراین موارد است و با این نوشتن ها قصد دارد مخاطبش نیز به مانند وی فکر کند .در اینجا سئوال این است آیا برای اینکه کسی به مانند شما فکر کند تنها راه آن ارائه تحلیل و جهت دهی تفکر وی در راستا است ؟ پاسخ منفی است . جواب این سئوال را با طرح یک سئوال میدهم  چرا خود شما به عنوان نخبه  فلان حوزه متفاوت از عامه مردم می اندیشید ؟پاسخ این است که شما متفاوت می اندیشدید چون شما به اطلاعات و دانشی اضافه برآنچه مردم عادی در اختیار دارند  دسترسی دارید .
در نظریه بازی ها اصلی را داریم که به آن اصل ناسازگای حدسها می گوییم در این زمینه هاریسانی نوبلیست اقتصاد و یکی از نظریه پردازان نظریه بازی ها چنین اظهار می دارد " دو فرد به این دلیل حدث های متفاوتی دارند که اطلاعات انها در مورد موضوع مورد بررسی متفاوت از یکدیگر است "و وی راه حل سازگار کردن حدس را در  یکسان کردن اطلاعات می داند .ای مان دیگر نوبلیست حوزه نطریه بازی ها در این زمینه اظهار می دارد   اگر شما به عنوان یک بازیگر می خواهید که بازیگر رقیبتان مانند شما پیش بینی کند و حدث بزند و در نهایت مانند شما فکر کند و تصمیم بگیرد راه آن این است که شما بخش از اطلاعات خویش را در اختیار وی قرار دهید. با این توضیحات تا حدی مسیر حرکت روشنفکرانی که قصد دارند  کاری کنند که مردم به مانند انها بیاندیشند و تصمیم بگیرند روشن شد . راه حل این است که شما به عنوان روشنفکر برخی از اصول اولیه  و دانش مربوط به رشته خویش را در اختیار مردم قرار دهید .
 اما این کار ساده ای نخواهد بود زیرا شما برای این کار لازم است تا زبان دقیق وعلمی تئوری ها را به زبانی عامیانه و قابل فهم برای مردم  عادی تغییر دهید. تا اینجای بحث تکیف نخبگانی که قصد دارند بی دردسر و کم هزینه افکار اجتماع را جهت دهی نمایند روشن شد . اما در این زمینه رسانه ای که خویش دانش علمی تخصصی چندانی ندارد و اگر هم دارد محدود به یک حوزه خاص است و توان مالی وی اجازه استخدام و بکار گیری تخصص های مختلف را نمی دهد چه باید بکند ؟ توصیه این است که رسانه در این زمینه به مردم اطلاعات بدهد نه داشن تخصصی ، به عنون مثال اگر قصد دارد به مردم بگوید که فلان مسئول چقدر مسئولیت پذیر است لازم نیست مستقیما در مورد مسئولیت پذیری  یا مسئولیت ناپذیری وی بحث کند بلکه فقط کافی است لیستی از حوادث و مشکلات مشابه را در سایر کشورها برشمارد که بخاطر آن مسئولین از مردم عذر خواهی کرده  و اسعفاء داده اند . اگر منتقد وضعیت آب ، محیط زیست ، خدمات شهری است کافی است لیستی از این موارد را در کشوری توسعه یافته گزارش کند . اگر منتقد دانشگاه های محل سکونتش و کیفیت علمی انها است کافی است وضعیت دانشگاه ها ی خوب داخل یا خارج کشور را شرح دهد .اگر منتقد اقدامات شهرداری است کافی است خدمات شهری  یک شهر خوب را بر شمارد. به بیانی ساده رسانه باید در هر مورد نمونه های موفق را معرفی کند. رسانه در آگاهی بخشی به مردم نباید برای انها استدلال کند، نباید تحلیل کند و نباید نقد کند بلکه باید فقط به انها اطلاعات بدهد  به این امید که با افزایش اگاهی عمومی جامعه بی تفاوت تبدیل به جامعه ای منتقد شود .
در این صورت انها انتخاب های بهتری را شکل خواهند داد و این انتخاب های بهتر مدیران بهتری را بر مسند قدرت خواهد نشاند. اما در این مورد نباید عجله کرد زیرا کار فرهنگی حداقل به یک افق زمانی 40 ساله نیاز دارد و حتی برخی  اندیشمدان حوزه توسعه  از یک دوره 100 ساله برای تغییرات فرهنگی نام می برند . پس یک رسانه موفق رسانه ای است که بتواند سطح آگاهی های عمومی را افزایش دهد.برای این منظور  هر رسانه ای باید به عنوان یک دانشگاه عمل نماید و در این راستا نیاز به هیچ برجسب سیاسی یا حزبی نخواهد داشت زیرا برجسب دانشگاهی از همه برند ها معتبر تر است.

 

 

 

نظرات   

 
+1 # تولایی 1393-02-25 18:18
از نقاط مثبت این جلسه حضور نیروها و گروههای مختلف فکری در جامعه بوده گرچه بار اهالی مطبوعات اندک بوده و بازهم کم لطفی کردن
این کم لطفی رو نمبدونم چی بنامم اما احساس میکنم که مطبوعات محلی استان چندان به گذر از وضعیت حاضرش نمی اندیشه و یه جورایی عادت کرده...
بنظرم عصرایلام میتونه آغازگر یک دوره جدید باشه که از 24 خرداد به بعد شعله هاش هرچند اندک در دل دلسوزانی چون دکتر درویشی ایجادشده
امیدوارم روزی شاهد طیفی گسترده از رسانه های توانمندو پویا و تحلیلی ومحلی دراستان باشیم
پاسخ | پاسخ با نقل قول | نقل قول
 
 
+2 # باقری 1393-02-25 21:49
"کار فرهنگی حداقل به یک افق زمانی 40 ساله نیاز دارد و حتی برخی اندیشمدان حوزه توسعه از یک دوره 100 ساله برای تغییرات فرهنگی نام می برند"

بااین جمله دکتر باید نتیجه گرفت "ازما که گذشت"
ماهمیشه اسیر تاریخ و گذشتگان خودهستیم ..اگر گذشتگان ما دوراندیش و عاقل بودند اکنون وضعیت ما این نبود
پاسخ | پاسخ با نقل قول | نقل قول
 
 
0 # منصورپور 1393-02-27 00:55
دکترجون این اهالی رسانه مشکلشون پول پرستیه
پاسخ | پاسخ با نقل قول | نقل قول
 
 
0 # Guest 1393-02-27 00:57
یه عده آدم اشتباهی در یه سری کاغذ بی محتوا که این حرفرونداره
پاسخ | پاسخ با نقل قول | نقل قول
 

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group