▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

چهارشنبه 30 آبان 1397 Wednesday 21 November 2018 12 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

گرداندن اراذل ؛ صحیح یا اشتباه!؟

چه باید کرد؟

مجرم خطرناک,ایلام

*شمس الدین رستمی/اختصاصی عصر ایلام/امروزه در جوامع شاهد آسیب های فراوان اجتماعی هستیم که مرتفع نمودن این آسیب ها نیازمند تلاشی همگانی ست که همدلی و همفکری میان صاحبنظران و مسئولین دستگاه های متولی را می طلبد.

رسالت رسانه ها هم ایجاب می کند مسائل اجتماعی را مطرح و برجسته ساخته و زمینه ساز تبادل نظر میان افکار عمومی، کارشناسان و متولیان دستگاه ها باشند.

دغدغه های اجتماعی نگرانی مشترک میان مسئولین و مردم است، که از آن جمله می توان به ایجاد ناامنی توسط اراذل و اوباش اشاره کرد. اینان که در خفا و حتی گاهاً در ملاعام به تهدید، چاقوکشی، تجاوز به عنف، خرید و فروش مواد مخدر، ایجاد مزاحمت برای نوامیس مردم، ایجاد رعب و وحشت و درگیری با مأموران و ... اقدام مینمایند، چهره جامعه را خشن و ناسالم و نگران کننده می سازند.

نیروی انتظامی بعنوان متولی برخورد با این معضل چند سالی-ست که اقدام به گرداندن این مجرمان در سطح شهر جهت عبرت آموزی کرده است و در استان ایلام نیز چندی پیش شاهد این اقدام بودیم.

اما در پی واکنش برخی صاحبنظران در مخالفت با چنین اقداماتی، پیگیر تحلیل مساله شده و سراغی گرفته ایم از پیشینه اخبار مربوطه و واکنشهای مردمی، همچنین نظرات جامعه شناسان و حقوقدان را جویا شده و از اظهارات نیروی انتظامی هم مطلع شدیم، ضمناً صحبتی کوتاه با دو نفر از این صنف داشتیم تا شناختی از فرهنگ و روحیات مجرمین دست یابیم.

گفتنی ست نظرات کلی در خصوص صدور و اجرای چنین احکامی گسترده و متفاوت بوده و شاهد چند دستگی میان تمامی صاحبنظران حقوقی، جامعه شناسان، نیروی انتظامی، قضات و حتی مجرمین هستیم که همگی به چند دسته موافق مطلق، مخالف مطلق، موافق نسبی و مخالف نسبی تقسیم شده و از همین رو این کوتاه سخن بدلیل تضاد آرا، بنام "چه باید کرد؟" نامیده شده است، همچنین مشاهده شد بیشترین رضایت از جانب مردم و نیروی انتظامی و بیشترین مخالفت از سوی جامعه شناسان و حقوقدان است.

مروری بر تاریخچه و چگونگی اجرای حکم؛

گرداندن متهمان در انظار عمومي به عصر حاضر ختم نشده و داراي سابقه طولاني و تاريخي است. چه اينكه از صدر اسلام نيز در خصوص برخي جرايم مانند شهادت دروغ، مجازات تشهير كه همان اعلام نام متهم در جامعه و گرداندن او براي مشهور شدن در جامعه است، اجرا مي‌شده است كه البته هدف از چنين مجازاتي رسوا كردن متهم و سلب اعتماد عمومي از شخص دروغ‌گو بوده است. اما در عصر حاضر بيشتر مصاديق معروف ساختن متهمان به افرادي برمي‌گردد كه به آنها اصطلاحاً اراذل و اوباش گفته مي‌شود.

در برهه کنونی نیز، نیروی انتظامی با حکم قضایی محکومین را سوار بر خودرو در شهر گردانده و مردم به نظاره می-نشینند.

با این اقدام پلیس اقتدار خود را نشان داده و آرزویش بازگشت احساس امنیت به جامعه است.

در اذهان مردم چه می گذرد؟

باید نگریست که مردمان نظاره¬گر به چه می اندیشند؟ (البته نخست آنکه با گوشی همراه خود فیلم بگیرند!)

گفتگوی رودررو  و تحقیق میدانی بعلاوه بررسی کامنت های مردمی اخبار مربوطه نشان از رضایت اکثریت مردمی از چنین اقداماتی دارد.

برخی اشخاص ابراز داشته که این حکم حق آنان است  و تنها پاسخی ناچیز به گردنکشی آنهاست.

نظرات مردمی حکایت از تقدیر از نیروی انتظامی داشته و حتی خواهان برخوردهای شدیدتر و بیشتر هستند.

در ذهن مجرم چه می گذرد؟

شاید مروری بر فرهنگ حاکم میان این قشر لازمه تشخیص چگونگی صحیح برخورد با این افراد باشد.

زندان رفتن، رسوایی، تنهاماندن، خیانت رفیقان، غم ، عشق ، شکست، نامردی روزگار و... برهه ای از خاطرات غمناک شان در زندگی است که هرچه بیش باشد شخص دارای وزنه سنگین تری ست، دیوارنویسی زندان ها و خالکوبی های این طَردشدگان جامعه نشان می دهد که انجمنی دارند و فرهنگی خاص.

از دنیای متفاوتی می¬گویند، چنان که کسی را که سوار خودروکنند دارای آخرین مدارج ترقی در صنف خود دانسته و به نوعی مهتر خود (گنده لات شهر) میدانند!

پس آیا چنین شخصی نادم شده و از اعمال خود دست خواهد برداشت؟

آری؛ شاید ما با مقیاس خود آنها را می سنجیم، براستی شاید آنچه برای ما مهم است برای آنان بی اهمیت است!

با واسطه دوستانی شنیدار سخنان برخی از آنان بودیم؛

پرسیدیم آیا در میان جمع اصطلاحاً اراذل و اوباش، با آداب و رسوم خاص شان، این عمل یک تنبیه بسیار سنگین است؟

یکی می گوید: آیا امکان دارد کسی را که جامعه طَرد کرده است مقبولیت عام را مهم بداند؟!

البته یکی دیگر از صنف میگوید اگر فرد مذکور در جلوی چشمان ناظران به غلط کردن و ناله و زاری بیافتد شخص وجهه خود را از دست خواهد داد و این نوعی تنبیه سنگین است.

اظهارات نیروی انتظامی:

سردار  احمدي‌مقدم معتقد است كه نيروي انتظامي مجري حكم دادگاه است اما چنين رفتارهايي را نيز تائيد نمي‌كند و از قضات مي‌خواهد كه در صدور احكام اينچنيني دقت بيشتري داشته باشند.

سردار رادان اين اقدامات را در راستاي شكستن "هيمنه پوشالي" اراذل و اوباش می داند.

سردار دولتی فرمانده انتظامی استان ایلام دراین باره می گوید: پلیس به عنوان حافظ جان و مال مردم اجازه نخواهد داد که برخی افراد با شرارت نظم و آرامش جامعه را برهم بزنند و تشدید برخورد با اراذل و اوباش در ایلام امری لازم و ضروری است.

 علی دولتی  می گوید: نیروی انتظامی استان ایلام طی 2 سال گذشته در حوزه برخورد با اراذل و اوباش اقدامات ارزنده‌ای داشته است و این دستگاه انتظامی افزایش برخورد قانونی با اراذل و اوباش را در دستور کار خود قرار داده و تمهیداتی نیز اندیشیده شده است.

سرهنگ سماواتی جانشین انتظامی ایلام بیان داشته است که برخورد با اراذل و اوباش مطالبه‌ی جامعه است و گرداندن آنها در سطح شهر موجب آرامش خاطر شهروندان و عبرت کسانی می‌شود که احساس امنیت شهروندان را هدف گرفته‌اند.

ایشان در واکنش به برخی اظهار نظرها در مورد نتایج نامطلوب شرور گردانی در خیابان‌های شهر اظهار کرده است: آیا توهین، ایجاد مزاحمت ناموسی و درگیری‌های خیابانی چهره شهر را خراب نمی‌کند؟

وی با بیان اینکه قمه کشیدن، ایجاد مزاحمت ناموسی و شرارت، توهین به جامعه است، افزود: هدف از گرداندن شرورها و مجرمان در سطح شهر این است که مردم مطمئن باشند امنیت مردم چیزی نیست که هر کسی بخواهد آن را خدشه‌دار کند.

 سماواتی با اشاره به اینکه نیروی انتظامی ضابط دستگاه قضایی هستند و طبق دستور مراجع قضایی عمل می‌کنند، خاطرنشان کرد: اگر به شدت و به صورت جدی با اراذل و اوباش برخورد نشود و مردم اطلاع پیدا نکنند قطعا احساس امنیت در جامعه تهدید می‌شود.

سماواتی با بیان اینکه در حین و بعد از دستگیری اراذل و اوباش در محله‌ها و فضاهای تفریحی استان شهروندان چه شفاهی و چه با نصب بنر از اقدام پلیس و دستگاه قضایی استان تشکر کردهاند و خواستار برخورد بیشتر با افرادی که ایجاد ناامنی می‌کنند هستند، خاطرنشان کرد: به کسی اجازه نخواهیم داد امنیت که راه‌آورد خون شهدا است از شهرندان سلب شود.

اما بشنوید از جامعه شناس :

برخی جامعه شناسان بعنوان مخالفان اين اقدام معتقدند كه اين رفتار نيروي انتظامي باعث جلوگيري از اصلاح مجرم شده و راه را براي بازگشت آنان به جامعه مسدود مي‌كند و ابراز می دارند این کار مجرمان را عقده ای کرده و به انتقام از جامعه وا می دارد.

همچنین آسیبی را متذکر می گردند که بر مردم نظاره گر چنین صحنه هایی تاثیرگذار است، در قالب یک سوال:

آیا مردمی که اکنون لات شهر را شناخته اند، بعدها در مقابل عربده کشی و تخلفات او مقابله خواهند کرد یا سکوت را ترجیح خواهند داد؟ بهرحال در مقابل کسی هستند که آب از سرش گذشته است و چیزی برای از دست دادن ندارد؟!

اما صیدیوسفی دانش آموخته جامعه شناسی نظر جالب تری دارد و می گوید: " در خصوص برخورد با اراذل و اوباش و با دست و پای بسته چرخاندن در ملاعام، باتوجه به تبعات و عواقبی که در پی دارد صرفاً برای افرادی که اعدامی هستند یا حبس ابد بدین معنی که امیدی به بازگشت آنان به جامعه و زندگی اجتماعی نیست می تواند انجام بگیرد و نقش بازدارنده ای نیز برای دیگران خواهد داشت.

اما برای فرد متخلفی و قانون گریزی که خواه ناخواه پس از سپری کردن دوران محکومیت کیفری به دامان جامعه باز میگردد این عمل (گرداندن در سطح شهر) یک برچسب بزهکاری به فرد مجرم زده و قطعاً در محیط اجتماعی حتی پس از اصلاح شدن جایی برای زندگی کردن نخواهد داشت و اگر خودش هم بخواهد زندگی سالمی داشته باشد جامعه  و محیط اجتماعی پیرامونش به انحاء مختلف این امکان را فراهم نخواهد کرد، برای مثال پیدا کردن شغل مناسبی برای امرار معاش برایش دشوار خواهد بود یا اینکه در تعاملات اجتماعی حتی با خویشاوندان نیز دچار مشکل خواهند شد و انگشت نمای همشهریان می گردد و ...

بنابراین همین رفتارها باعث میگردند فرد موردنظر ناخواسته و با اکراه به سراغ بزهکاری رفته و به صورت حرفه ای تر مرتکب خلاف گردد، بعلاوه نقش محیط های زندان نیز بعنوان نقش اصلاح و بازدارندگی کمرنگ شده و یک تخم مرغ دزد در محیط های زندان امروز ی شتر دزد می گردد."

دکتر صادق آیینه وند، رئیس انجمن تاريخِ اسلام، ضمن مخالفت با انجام این احکام، بهترین راهکار برای اصلاح این افراد را نصیحت و دستگیری آنان مي‌داند و معتقد است:"ما باید تلاش کنیم رفتار و عمل گناهکار و متهمان علنی نشود و حرمت آنان شکسته نشود چرا که ممکن است امید به توبه از آنان سلب شود و پرده قساوت بر دل‌های آن‌ها کشیده شود. گرداندن اراذل و اوباش، شايد در كوتاه مدت باعث شكستن قدرت پوشالي آنها شده و احساس امنيت را نيز درصدي افزاش دهد اما به طور حتم در بلندمدت، ضمن از بين بردن قبح چنين مجازاتي، نه تنها مجرمان را جري‌تر كرده كه بلكه اثرات چنين اقداماتي را نيز در نزد افكار عمومي از بين برده و آن را بي‌تاثير مي‌كند. همگان مي‌دانند که هدف بنیادی از اجرای مجازات نه تنبیه و ارعاب که اصلاح است. اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها ایجاب می‌کند، مجازات‌ها با تکیه بر قانون و صد البته با حفظ حرمت و کرامت انسانی انسان‌ها اعمال شود و نه بیشتر.

گرداندن محکومان آن هم با به‌کارگیری این روش‌های کهنه، منسوخ و ناکارآمد نه‌تنها‌ مشکلی را حل نخواهد کرد بلکه بيش از پيش مشکلات مبارزه با پيش‌گيري از جرايم را افزون‌تر خواهد کرد."

از جنبه حقوقی و قضات

اشعري، وكيل دادگستري در خصوص اينكه آيا قاضي دادگاه مي‌تواند، چنين احكامي صادر كند، تاكيد مي‌كند كه در قانون مجازاتي با عنوان گرداندن در شهر وجود ندارد اما ماده ۱۷قانون مجازات اسلامي به قاضي اجازه داده است تا اقدامات بازدارنده در خصوص متهمان را انجام دهد.

 

همچنین یک حقوقدان مخالف ابراز می کند که اساساً خلاف قانون است! و مشمول تخلف عدم حفظ آبروی اشخاص است.

اما حیدری¬زادی، مدرس حقوق، موافق چنین اقدامی بوده و از نظر ایشان:" این امر باعث بازدارندگی از تخلف برای جمعیت تماشاگر و مردم جریحه دار شده و چه بسا در میان خلافکارانی که به این درجه از خلاف نرسیده اند نیز باعث عبرت گردد تا عاقبت کردار خود را دریابند."

ایشان ضمن یادآوری صدور چنین احکامی در صدر اسلام، بطور مشابه ای به تاثیر اعدام در ملاعام اشاره و ترس از اجرای چنین احکامی که موی بر اندام سیخ می کند، را دارای قدرت بازدارنده گی فراوانی می داند که بهتر از هر نصیحتی عمل می کند.

راه حل چیست؟ و براستی "چه باید کرد؟؟"

بنظر می رسد نیاز است به نتیجه ای رسید:

ادامه این راه ؟ ادامه و اصلاح این راه؟ عدم تداوم این رویه؟ اتخاذ رویه ای جدید و جایگزین؟ یا ...

اما راه حل هرچه باشد باید تلفیقی از دغدغه های مردمی و نیروی انتظامی باشد و با نظرات کارشناس و جامعه شناسان تلفیق نمود، باشد که رسانه ها نیز با کار رسانه ای مداوم و فرهنگ سازی تلاش کنند در رفع معضلات اجتماع گام بردارند.

 و به همین دلیل پیشنهاد می گردد معاونت محترم نیروی انتظامی اقدام به برگزاری نشست هم اندیشی پیرامون این مساله و دغدغه های مشابه کند که با حضور اصحاب رسانه، جامعه شناسان، حقوقدانان، پرسنل نیروی انتظامی و حتی زندانبانان و مربیان زندان ها و ... می توان با همدلی و همفکری جمعی امید به بهبود وضعیت اجتماعی در شهرمان داشته باشیم.

*کارشناس ارشد مدیریت رسانه.

نظرات   

 
+2 # علی 1393-10-22 10:13
ازاقدام خوب دستگاه محترم قضایی ونیروی انتظامی قدردانی میکنم .جامعه شناسان محترم لطف بکنن با شناختی که ازگروه های جامعه دارند راه کارهایی که بتواند جرائم خشن را کاهش وبه صفر برساند ارایه تا همه بهرمند شویم.
پاسخ | پاسخ با نقل قول | نقل قول
 
 
+7 # مالک 1393-10-23 15:26
با سلام وتشکر از عصر ایلام بخاطر پرداختن به این موضوع حساس که خیلی وقته واقعا یک معضل فکری شده...بنده بعنوان یک شهروند معتقدم چنین طرحی که در شهرهای بزرگ با جمعیت میلیونی که کسی کسی را نمیشناسد و تعداد ارازل و اوباش ونیز نوع جرم آنها نیز خیلی گسترده و وحشتناک وغیر قابل گدشت و چشم پوشی ست به اشتباه اجرا میشود نباید در شهر واستان کوچکی مثل ایلام که همه از ریشه و اصل ونسب همدیگر را مشناسن اجرا شود چرا که بعنوان مثال در پی اجرای همین طرح من خانواده ای را میشناسم که با گرداندن پسرشان در شهر با وجود اینکه خواهر اون پسر به اصطلاح شرور خیلی هم دختر خوب و مومن ومتدینی بود ولی در حالی که عقد کرده بود و آماده برای مراسم عروسی بود ولی خانواده ی داماد با شنیدن خبر گرداندن پسر اون خانواده در شهر بعنوان ارازل و اوباش مانع از سر گرفتن وصلت شدن و حالا هم داماد بیچاره نمیداند چکار کند چون با اصرار پدر ومادرش از دختر مورد علاقه اش فقط بخاطر اینکه برادرش در شهر گردانده شده جدا شده است حالا به نظر شما گناه این دو جوان دم بخت و گناه این دختر بیچاره چیست که باید تا آخر عمر سیاه بخت بماند چون با توجه به وضعیت و بافت ایلام هم برچسپ مطلقه هم اینکه برادرش فاسد است را با خود به همراه دارد در صورتیکه نه خانواده اش فاسد است و نه جرم برادرش در حدی ست که خانواده اش این تاوان سنگین را پرداخت کنند و مطمئنن اگر فقط زندان یا مجازاتی غیر از این گرداندن در شهر برایش در نظر گرفته میشد این بلا سر این خانواده نمی آمد. پس اجرای این طرحهها اگر هم در شهر های بزرگ درست باشد که نیست در شهرهای کوچک نه تنها درست نیست بلکه مشکل بزرگ وغیر قابل جبرانی ست
پاسخ | پاسخ با نقل قول | نقل قول
 
 
+5 # دغدغه 1393-10-24 08:49
ضمن تشکر از درج مطلب فوق
امیدوارم معاونت اجتماعی ناجا به این راهکارها توجه کنند و مساله را بررسی نمایند.
پاسخ | پاسخ با نقل قول | نقل قول
 

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group