▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

سه شنبه 29 آبان 1397 Tuesday 20 November 2018 11 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

طنزهای کودکانه، موفق ترین ها بوده اند

همه طنازی های یک صدا و سیما

محمور باقري

محمود باقری/ عصر ايلام: از جذابیت های رسانه‌های صوتی و تصویری، تولید برنامه‌های شاد از قبیل، جنگ‌های شادی، جشن‌های مناسبتی و بخصوص فیلم و مجموعه‌های طنز است.

 علاقه ذاتی انسان به طنز و شادی موضوع ساخت برنامه‌های شاد را در صدر توجهات برنامه سازان و متولیان صوتی و تصویری در جهان قرار داده است. البته در ایران نیز با بافت جمعیتی جوان این علاقه مشترک دو چندان شده و بستر مناسبی برای صدا و سیما در تولید و جذب مخاطب و ارائه محتوای مناسب و نهادینه کردن مفاهیم فرهنگی از دل آن شده است. در این فرصت، قصد داریم نگاهی به موفق ترین تجربه های طنز در حوزه های مختلف، بیندازیم تا از این حیث، کارنامه صدا و سیما را، بررسی کرده باشیم.

***

برنامه‌های طنز کودک و نوجوان:

اجرای برنامه‌های شاد و مفرح برای کودکان و نوجوانان ضرورتی انکارناپذیر است و نیاز است که در ارتباط موثر و شاد برای تکامل روحی فرزندان تلاش شود. اجرای برنامه‌های دهه ۶۰ تحت الشعاع فقدان راهبرد مشخص و وضعیت جنگ تحمیلی بود ولی با توجه به اینکه به نسبت فعلی رسانه‌های متعددی چون اینترنت، کلوپ‌های سی دی و دی وی دی با انواع فیلم‌هایی از سراسر جهان و همچنین ماهواره با هزاران شبکه وارد زندگی‌ها نشده بود، این صدا و سیما بود که توانست برنامه‌هایی قابل توجهی تهیه و پخش کند. در این بین برنامه‌های شاد برای سنن فرزندان بیشتر به چشم می‌خورد و در دهه هفتاد نیز تجربیات سال‌های گذشته بهره برده شد و برنامه‌های خوبی به نمایش درآمد که به مهمترین آنها، اشاراتی می کنیم.

 

الف: محله برو بیا

مجموعه ای ۱۲ قسمتی که علایم راهنمایی و رانندگی را به صورت طنز به بچه‌ها یاد می‌داد و توانسته بود علاوه بر کودکان، والدین آن‌ها را نیز پای برنامه‌های خود بنشاند. این برنامه در سال ۶۱ ساخته و سال بعد از شبکه دو سیما روزهای پنجشنبه از کانال دو پخش می‌شد و کارگردانی داریوش مودبیان و تهیه کنندگانش بیژن بیرنگ و زنده یاد مسعود رسام بودند.

 

ب: محله بهداشت

محله بهداشت، سال ۱۳۶۳، یعنی حدود یک سال پس از «محله برو بیا» از تلویزیون پخش شد. کارگردان هنریِ محله بهداشت داریوش مودبیان و کارگردان تلویزیونی اش حسین فردرو بود؛ تهیه کنندگانش نیز همچنان زنده یاد مسعود رسام و بیژن بیرنگ. این بار محله بهداشت را با محور پیام های بهداشتی و بازیگران بیشتر در سال ۱۳۶۳ کارگردانی کردند.

 

ج: بازم مدرسه م دیر شد

این برنامه نیز در سال ۶۲ و در قالب طنز نظم و انضباط را آموزش می‌داد و در انتقال پیام موفق بود.

 

د: و سایر تجربه‌های برنامه‌های شاد مانند: بازی شادی تماشا، ماجراهای قورباغه سبز، هشیار و بیدار، چاق و لاغر ـ مجموعه عروسکی است که در فاصله سالهای ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۹ پخش می‌شد-ماجراهای هاچین و واچین، ماجرای حسنی و خانم شیرزاد، ق مثل قلقلک، قطار ابدی، سیب خنده، مدرسه موش‌ها، کلاه قرمزی و پسرخاله، قصّه های تا به تا و مجموعه سنجد و...

 

در دهه‌های بعدی با استفاده از تجربیات موفق سال‌های گذشته برنامه‌های کودک و نوجوان راه‌های مناسب و قابل تقدیری را پیموده است که البته با توجه به افزایش رسانه‌ها در رقابت سختی به سر می‌برند.

 

و اما در طول این دهه، با اصلاحاتی در تجربیات اجرای مجریان در گذشته شاهد اجرای شاد مجریان جدید که متمایز و قابل توجه است و در قالب‌های نو کودکان را پای برنامه‌های خود می‌نشانند. از جمله برنامه‌های شاد برای کودکان از دهه ۸۰ تا کنون را می‌توان به برنامه‌هایی چون: سری جدی کلاه قرمزی، شکرستان و برنامه‌هایی که با شخصیت‌هایی مأنوسی به نام‌های عمو و دایی و خاله در دل کودکان وارد می‌شوند مانند: عموهــای فیتیلــه‌ای، عمو پورنگ، عمو نیما، عموی مهربون و خاله رویا در برنامه آبرنگ، عمو خشایار در برنامه پنگول و در گروه رنگین کمان، خاله شادونه در برنامه باغ شادونه، خاله قاصــدک، دایی بهنام، خاله سارا، خاله نرگس، دایی چپول، خاله گلــی، عمو نیما و دیگران و... هستیم.

 

در کل برنامه‌های طنز و شاد در پرونده تجربیات صدا و سیما امتیاز قابل قبولی به خود اختصاص داده است.

 

برنامه طنز بزرگسالان

دانستن ذائقه بزرگسالان و اجرای برنامه طنز و شاد برای ایشان دشوار‌تر است چرا که در گذر زمان و تجربیات از کلیشه واقعیت بیرون آوردن آن‌ها سخت است، ضمن اینکه سلیقه‌ها متفاوت است و از همه مهم‌تر رقابت با هزاران شبکه ماهواره‌ای ایجاب می‌کند که در ساخت اینگونه برنامه‌ها تمامی جوانب طنز مد نظر قرار گیرد و امکان ندارد برنامه طنزی اجرا شود و منتقدانی نداشته باشد، ولی در عین حال تجربیاتی موفق از برنامه‌های طنز برای وجود دارد که در زیر به برخی از طنز‌های فاخر اشاره می‌کنیم.

 

الف: مجموعه‌های طنز مهران مدیری

نام مهران مدیری مترادف ساخت طنز در کشور مطرح است که از سال ۷۲برنامه‌های طنز وی مخاطبان بسیاری داشته است. ولی این برنامه سازی فراز و فرودهایی داشته است به این قرار که برخی بن مایه‌های فرهنگی داشته و برخی صرفا طنز‌پردازی بوده است، ولی چند سریال از این طنزپرداز است که هم از بن مایه طنز و هم محتوای فرهنگی برخوردار بوده که در زیر به آن اشاره می‌کنیم:

 

نقطه چین و پاورچین در سال ۸۱ و ۸۲ که شرایط خانوادگی و ادارات و نحوه رشد کارمندان را به طنز تبدیل کرده است، مرد هزار چهره و مرد دو هزار چهره؛ اولی در نوروز ۸۷ و دومی در نوروز ۸۸ساخته مهران مدیری از مجموعه‌های طنز اجتماعی است که در اثر اشتباه فرض شدن فردی در موقعیت‌های مختلف و سازگاری فرد با محیط جدید است که پخش آن با استقبال بسیاری از مردم روبرو شد.

 

ب: پایتخت ۱ و ۲ و ۳

از دیگر مجموعه‌های طنز و فاخر است که به کارگردانی سیروس مقدم از شبکه یک پخش شد و در قالب طنز توانست مفاهیم فرهنگی را بیان کند. از جذابیت‌های دیگر آن ارائه سنت و انسجام خانواده و سبک زندگی ایرانی است، البته به این سبک مجموعه‌هایی که کانون گرم خانواده ایرانی را به نمایش می‌گذارد می‌توان به برنامه دودکش ساخته محمد حسین لطیفی و دارا و ندار به کارگردانی مسعود ده نمکی اشاره کرد.

 

ج: قند پهلو:

ابن برنامه به کارگردانی امیر قمیشی، با اجرای خوب رضا رفیع، نیز با تکیه بر ادبیات توانسته است تجربه موفقی را به همراه شرکت کنندگان خوش ذوق خود ایجاد نماید. این برنامه که در قالب ادبیات طنز است که به گفته کارگردانش فرزند به بلوغ رسیده مجله گل آقاست.

 

د: خندوانه:

برنامه‌ای که هر شب به غیر از جمعه‌ها روی آنتن صدا و سیما رفت و با استفاده از کار‌شناسان زبده و مجری توانمند و محبوب و با ساختاری نسبتا جدید و در شکل‌های گفتگو، مصاحبه، مسابقه و حضور تماشاگرانی که این بار نقش موثری در تولید داشتند، توانست مخاطبان بسیاری را به خود اختصاص دهد و با نهادینه کردن شادی و نشاط محتوای غنی فرهنگی را ارائه دهد.

 

ه: مجموعه شکر آباد

از دیگر برنامه‌های موفقی که در شبکه نسیم جایگاه ویژه‌ای باز کرده است و هر شب میهمان بسیاری از ایرانیان است مجموعه شکرآباد است که با اصلاحاتی در ساختار برنامه سابق خود یعنی خنده بازار، در تضادهای طنزآلود دیروز و امروزی و در قالب داستان‌هایی که در صورت و شکل گذشته ولی محتوای زندگی حال است نظر بسیاری را به خود جلب کرده است. این برنامه در فضای سنتی با سوژه‌های حال حاضر تلاش می‌کند باورهای غلط و نگاه‌های نادرست در عامه را به همراه عملکرد مدیریتی اشتباه و انتقادبرانگیز در کشور را در قالب طنز به تصویر بکشد و در این مسیر نیز موفق بوده است.

 

و: مجموعه‌های مرتبط با دفاع مقدس

اگر بخواهیم در مجموعه‌های طنز مربوط به درک مفاهیم دفاع مقدس و بهره برداری امروزی از این مفاهیم، مثالی بزنیم می توان به تجربه ساخت مجموعه‌های بهترین تابستان من، بیدار باش و معراجی‌ها را در انتقال مفاهیم دفاع مقدس در قالب طنز اشاره کرد که تجربه‌های موفقی بشمار می‌رود. بهترین تابستان من در سال ۷۵ به کارگردانی علی بهادر و بیدار باش به کارگردانی احمد کاوری در سال ۹۱ و معراجی‌ها به کارگردانی مسعود ده نمکی در سال ۹۳پخش شد.

 

ز: سایر برنامه‌های طنز:

البته در قالب طنز برنامه‌ها و مجموعه‌های زیادی به نمایش درآمده است که توانسته است مردم را پای گیرنده‌های خود جمع کند و این از تکه کلام‌هایی که بین مردم پس از دیدن برنامه‌ها به سرعت رایج می‌شد بخوبی ملموس بود؛ طنزهایی چون نوروز ۷۲، پرواز ۵۷، ساعت خوش، شب های برره، مسافران، باغ مظفر، راه در رو، جایزه بزرگ، زن بابا، زیر آسمان شهر، کرکره، دزد و پلیس، چک برگشتی، چاردیوار، میهمان ویژه، قرارگاه مسکونی، زندگی به شرط خنده و بسیاری از ساخته‌های طنز دیگری که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مه‌مان خانه‌های ایرانیان شد.

 

سخن پایانی

در بررسی اجرای برنامه‌های طنز و شاد در صدا و سیما پس از انقلاب اسلامی شاهد تجربه‌های ماندگاری بوده‌ایم که در این دنیای وانفسا که رسانه‌های متعدد بیگانه حجم گسترده‌ای از برنامه‌ها را با آخرین روش‌های جذاب و اغواگر را برای مردم ارائه می‌دهد، توانسته اند نظر مردم را به خود جلب کنند. اگرچه انتقاداتی به برخی از برنامه‌های طنز وارد است که نتوانسته‌اند به معنای واقعی مفاهیم فرهنگی مورد نیاز را در فحوای برنامه خود بگنجانند، ولی در کل سیر برنامه‌های طنز نشانگر تجربیات ارزنده‌ای در ساخت این نوع برنامه‌های شادی آور بعد از انقلاب است.

 

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group