▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

سه شنبه 29 آبان 1397 Tuesday 20 November 2018 11 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

مسکن در ايران

مهم‌ترین زنجیره اقتصادی مزیت‌دار

مسكنسعید مسگری- سايت خبري ويرا - رهبر معظم انقلاب در سخنرانی ابتدای سال خود، یکی از مهم‌ترین اقدامات در اجرای اقتصاد مقاومتی را شناسایی و تمرکز بر فعالیت‌ها و زنجیره‌های اقتصادی مزیت دار معرفی کردند.

تمرکز بر زنجیره‌های اقتصادی مزیت‌دار  به این معناست که دولت‌ باید سیاست‌ها و برنامه‌های اقتصادی خود را صرف فعالیت‌های اقتصادی‌ای کند که انجام آن فعالیت اقتصادی زمینه‌ساز و بستر فعالیت‌های اقتصادی دیگر شود. همچنین کشور در انجام آن فعالیت و زنجیره تولیدی دارای مزیت مناسبی نیز باید باشد. هر صنعتی که بتواند بر تعداد دیگری صنایع  تاثیرگذار باشد و فعالیت آن منجر به فعالیت دیگر بخش‌های اقتصادی شود و همچنین دارای مزیت اقتصادی نیز باشد می‌تواند به عنوان زنجیره تولیدی مزیت‌دار قلمداد شود و نقش موثری در رونق اقتصاد و افزایش مقاومت اقتصادی کشور داشته باشد. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، در کشور ما بخش مسکن مهم‌ترین زنجیره تولیدی مزیت‌دار باشد. این بخش به دلیل ویژگی‌های خاص و منحصر به فرد، تمام ویژگی‌های یک زنجیره تولیدی مزیت‌دار را به طور تمام و کمال در خود دارد. بطوری­که هیچ بخش و صنعت دیگری به اندازه مسکن دارای این ویژگی‌ها نیست.

 

رکود و رونق کشور در گرو مسکن

اهمیت بخش مسکن به اندازه ای است که برخی از آن به عنوان مادر صنایع یاد می‌کنند. علت چنین اطلاقی وابستگی تعداد بسیار زیادی از صنایع و مشاغل به این بخش است. از صنایع فلزی و فولادی گرفته تا صنایع کاشی و سرامیک و سیمان و آجر و حتی صنایع رنگ‌سازی. از مشاغل حرفه‌هایی همچون بنایی و لوله‌کشی گرفته تا ساخت آسانسور و درب و پنجره که رونق و رکود فعالیت‌های آنها وابسته به بخش مسکن است. مطالعه جامعی که تعداد تمامی صنایع وابسته به این بخش را بررسی کرده باشد در دسترس نیست و برآوردهای مختلفی برای آن صورت گرفته است. برخی تحقیقات تعداد صنایع وابسته به بخش مسکن را بیش از صد صنعت بیان کرده‌اند. کمترین تعداد صنعتی که به عنوان صنایع وابسته به مسکن شناسایی شده‌اند نیز 37 صنعت است یغنی حداقل 37 صنعت در کشور ما وابسته به بخش مسکن هستند. بنابراین مهمترین ویژگی بخش مسکن که باعث تمایز آن از دیگر بخش‌های اقتصادی وصنایع ایران شده است، وابستگی تعداد بسیار زیادی از صنایع و مشاغل به آن است. بطوری­که می‌توان از آن به عنوان لکوموتیو صنعت نام برد که اگر به حرکت درآید تعداد زیادی از صنایع همانند واگن‌های قطار به دنبال این لکوموتیو حرکت خواهند کرد  و اگر متوقف شود واگن‌های متصل به آن نیز متوقف می‌شوند و بخش بزرگی از اقتصاد به رکود فرو می‌رود. این ویژگی برجسته مسکن است که سبب شده به عنوان یکی از مهم‌ترین زنجیره‌های اقتصادی مزیت‌دار در کشور ما شناخته شود. حتی شاید اغراق نباشد بگوییم مهم‌ترین و اصلی‌ترین زنجیره مزیت‌دار در اقتصاد ایران، بخش مسکن است.

 

ایران دارای مزیت نسبی در مواد اولیه صنعت ساختمان

نکته مهمی که پیرامون این زنجیره اقتصادی وجود دارد این است که صنایع وابسته به مسکن عمدتا دارای مزیت اقتصادی نیز هستند. کشور پهناور ما با وجود معادن بسیار زیاد و متنوع از مزیت بالایی در صنایع معدنی برخودار است. درواقع صنایعی همچون سیمان، گچ، آجر، بتن، سنگ‌های ساختمانی، سرامیک، کاشی و ... که به مواد معدنی به‌عنوان مواد اولیه نیاز دارند همگی از مزیت تولید در کشور ما برخوردار هستند بطوریکه در سال‌های مختلف ما از صادرکنندگان بسیاری از  محصولات انها به کشورهای دیگر نیز بوده‌ایم. همچنین با وجود کارخانه‌های ذوب‌آهن و فولاد در کشور که از ظرفیت نسبتا مناسبی هم برخودار هستند و نیز وجود معادن تولید کننده خوراک این کارخانه ها، کشورما در تولید آهن و فولاد و صنایع وابسته به انها مانند لوله سازی، درب و پنجره‌سازی و ... نیز دارای مزیت اقتصادی است. بنابراین با توجه به شرایط جغرافیایی کشور ما و نیز وجود صنایع و کارخانه های تبدیلی می‌توان گفت کشور ما در تولید مواد اولیه مورد نیاز بخش مسکن، دارای مزیت مناسبی است. شایان ذکر است که علاوه‌بر مواد اولیه مورد نیاز مسکن،  از منظر منابع انسانی و نیروی کار نیز دارای مزیت هستیم. وجود نیروی کار ارزان و فراوان در کشور که بسیاری از انها از مهارت‌های فنی بالایی نیز برخوردارهستند خود یکی از مزیت‌های بسیار مهم کشور ما در بخش مسکن است. لذا برای تولید مسکن هم در مواد اولیه و هم در نیروی انسانی دارای مزیت اقتصادی هستیم.

 

بازار مسکن ایران؛ بازاری کاملا داخلی

کی از ویژگی‌های منحصر به فرد بخش مسکن که بسیاری از صنایع از آن بی‌بهره هستند عدم وابستگی این بخش به بازارهای جهانی و وابستگی کامل آن به داخل کشور است. صنایعی که مواد اولیه آنها از خارج از کشور تهیه می‌شود و یا صنایع صادرات محور، به بازارهای جهانی و نوسانات آنها وابسته هستند. با تغییراتی که در عرصه‌اقتصاد بین‌الملل رخ می دهد این صنایع تحت تاثیر قرار می‌گیرند و  در بسیاری موارد سیاست‌گذاری در آنها به سهولت ممکن نیست. اما بخش مسکن با توجه به شرایط ویژه‌ای که دارد تاثیر زیادی از بازارهای جهانی و شوک‌های اقتصاد جهانی نمی‌پذیرد.  بنابراین از انجا که مولفه‌های مسکن از جمله نیروی کار، زمین، مواد و مصالح ساختمانی و سرمایه بومی هستند، تحولات اقتصاد بین الملل و نیز متغیرهای سیاسی مانند تحریم‌ها تاثیر مستقیمی بر تولید و عرضه مسکن ندارد این سیاست گذاری در این بخش با سهولت بیشتری امکان‌پذیر است و دولت می‌تواند به راحتی به کنترل این بخش بپردازد. درواقع مسکن بیش از هر چیز به سیاست‌های دولت و نیز شرایط اقتصاد کلان کشور وابستگی دارد و از شوک‌های بیرونی تاثیر چندانی نمی‌پذیرد. این ویژگی کاملا در راستای افزایش مقاومت اقتصادی است و با رونق مسکن می‌توان به افزایش مقاومت اقتصاد ملی کمک کرد.

 

اشتغالزایی ارزان؛ ویژگی منحصر به فرد مسکن

همچنین بخش مسکن نسبت به دیگر صنایع از اشتغال‌زایی نسبتا بالاتر و مهمتر از آن، کم هزینه‌تری نیز برخودار است. به ازای تولید هر 100 متر مربع زیربنای مسکونی 1,44 شغل مستقیم و 1,008 شغل غیر مستقیم در یک سال ایجاد می شود که اشتغال‌زایی مناسبی محسوب می‌شود. این اشتغال‌زایی به محدوده جغرافیایی خاصی نیز تعلق ندارد و می‌تواند در تمام نقاط کشور و در تمام شهرها به ایجاد اشتغال و کاهش بیکاری کمک کند. علاوه بر سهم بالای بخش مسکن در ایجاد اشتغال، باید به هزینه پایین آن برای ایجاد شغل نیز توجه کرد. در بخش مسکن با هر 20 میلیون تومان سرمایه‌گذاری می‌توان یک شغل برای یک ‌سال ایجاد کرد در حالی در بخش‌های دیگر به سرمایه گذاری به مراتب بالاتری برای ایجا اشتغال نیز است. به عنوان مثال در بخش نفت و پتروشیمی 300 میلیون تومان برای ایجاد هر شغل باید هزینه کرد. بنابراین اشتغال‌زایی ارزان و بالا از دیگر ویژگی‌های مهم زنجیزه مزیت‌دار مسکن در اقتصاد ایران است.

 

آیا نیاز مسکن فروکش خواهد کرد؟

اما ممکن است درباره بخش مسکن و مزیت‌دار بودن آن این شبهه مطرح شود که مگر کشور به چه میزان مسکن نیاز دارد که بخواهیم مسکن را به عنوان زنجیره مزیت دار معرفی و برای آن سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی کنیم. در شرایطی که رشد جمعیت در کشور نیز دچار کاهش شده به مرور با کاهش تقاضا برای مسکن جدید رو به رو خواهیم بود و نمی‌توان در بلند مدت، بخش مسکن را به‌عنوان زنجیره مزیت‌دار قلمداد کرد. برای پاسخ به این شبهه باید توجه کرد تقاضا برای مسکن همچنان در سال‌های آینده بالا خواهد بود زیرا تقاضای مسکن پیک جمعیتی دهه شصت  همچنان ادامه دارد و به مرور وارد بازار می‌شود. از سوی دیگر باید به اهمیت نوسازی بافت فرسوده توجه کرد. بنابر آمارهای رسمی بیش از 21 هزار هکتار از بافت‌های مسکونی کشور ما بافت فرسوده هستند. یعنی حدود 15 درصد از مسکن‌های موجود فرسوده هستند و نیاز به نوسازی و بهسازی دارند. حتی اگر این میزان را ثابت در نظر بگیریم و از مسکن‌هایی که به مرور فرسوده می‌شوند چشم پوشی کنیم تنها نوسازی این میزان مسکن به زمان بسیار زیادی نیاز دارد. بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده را نیز باید جزء تقاضای مسکن قلمدادکنیم. بنابراین تقاضای مسکن مقطعی و کوچک نخواهد بود و تقاضایی مستمر و نسبتا بالا در اقتصاد است.

در پایان می‌توان گفت وابستگی ده‌ها صنعت به بخش مسکن، وجود مواد اولیه این صنایع در داخل کشور، مزیت داشتن در تولید مواد اولیه ساخت مسکن ، نیروی کار ارزان، فراوان و ماهر، عدم وابستگی به نوسانات اقتصاد جهانی و شوک‌های بیرونی و امکان سیاست گذاری در داخل کشور، تقاضای مستمر و بالای مسکن در کشور و اشتغال‌زایی ارزان و بالا از ویژگی‌هایی است که سبب متمایز شدن این زنجیره تولیدی از سایر صنایع شده است و آن را تبدیل به صنعتی پیشران و مادر کرده است که اگر به درستی برای آن سیاست گذاری و برنامه‌ریزی شود می‌تواند موجب رونق اقتصادی و توسعه کشور و نیز افزایش مقاومت اقتصادی شود.

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group