▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

سه شنبه 29 آبان 1397 Tuesday 20 November 2018 11 ربیع‌الاول 1440

آخرین اخبار سایت

با نگاهی به وضعیت مطبوعات ایلام

رهآورد شبکه های مجازی و رسانه های نوین برای مطبوعات

شمس‌الدين رستميشمس الدین رستمی-کارشناس ارشد مدیریت رسانه-سايت خبري ويرا اخیراً مباحثی در میان اهالی رسانه استان در خصوص شبکه های مجازی صورت گرفته است، برخی کانال های پرمخاطب ایلام که دارای هزاران عضو اند وارد حوزه اطلاع رسانی شده و از لحاظ سرعت و گستردگی انتقال اخبار گوی سبقت را از مطبوعات ربوده اند، حتی شاهد هستیم روابط عمومی نهادها و ادارات جهت انتشار اخبار با مدیران این کانال ها همکاری می نمایند. همچنین کانالی تلگرامی با پسوند نیوز، اخبار را از منابع مختلف جمع آوری و منتشر می نماید که این مساله در برخي محافل  تذکر داده شد.

فعالیت این مجازی های بی مجوز!، صدای برخی اهالی حوزه مطبوعات را درآورده است.

نوشتار ذیل حاوی پاسخ هایی ست به چند نکته اساسی حول محور فضای جدید رسانه ها.

 

· 
نکته اول: با پیدایش ابزارهای نوین رسانه ای، وضعیت کنونی ارتباطات جمعی در دنیا چگونه است؟

در سده اخیر، سیر تکاملی نظریات ارتباطات جمعی و رسانه ها بیشترین تغییرات را داشته است.

علم ارتباطات نو پا است، زمانی نظریه گلوله برفی مطرح شد و زمانی نظریه دو مرحله ای و... اما این نظریات قبل از تکامل تغییر می یافتند چون ابزار مورد مطالعه و مبانی آن نظریات همزمان با پیشرفت تکنولوژی تغییر می کرد، زمانی انتشار اعلامیه، روزنامه رسانه محسوب می شد و بعدها رادیو، سینما، تلویزیون، ماهواره، اینترنت و ... حالا شبکه های مجازی !!

در مجموع این ابزار های رسانه ای از یک طرفه به دو طرفه و از یک بعدی به چند بعدی (نوشتاری- دیداری- شنیداری ) تغییر یافته اند.

از لحاظ ارتباطات این تغییر و تحولات گسترده انسانها را به هم متصل و دنیا را به یک دهکده تبدیل نموده است.

از جنبه کار مطبوعاتی نیز یکی از مهمترین خصوصیات رسانه های نوین خصوصاً شبکه های مجازی، وجود تلفن همراه است که دوربین و ضبط صوت و قلم محسوب می شود و هر شهروندی می تواند یک خبرنگار یا روزنامه نگار محسوب گردد، چه بسا بسیار آزادانه تر از تمامی محدودیت ها و هزینه ها!!
 

· 
نکته دوم: در مقایسه و تقابل؛ وضعیت شبکه های مجازی بعنوان نوین ترین ابزار رسانه ای و مطبوعات بعنوان شالوده روزنامه نگاری چگونه است؟

برخی متولیان نشریات مکتوب خود را با تغییرات سازگار ننموده و سر جدل با رسانه های نوین دارند، برخی متولیان رسانه های نوین نیز ( و حتی مدیران شبکه های مجازی اگر رسانه محسوب شوند) عصر مطبوعات مکتوب را پایان یافته تلقی کرده و حتی مبانی آن را زیر سوال می برند.

جهت بررسی و مقایسه لازم است ابتدا نگاهی داشته باشیم به سه کارکرد اصلی رسانه ها:

1. 
اطلاع رسانی

2. 
سرگرمی

3. 
دانش افزایی

در خصوص مقایسه مطبوعات با شبکه های مجازی از نظر کارکردهای رسانه ای نیاز به یک تفکیک وجود دارد.

در زمینه کارکرد اطلاع رسانی بدلیل سرعت و گستردگی، شبکه های مجازی نسبت به مطبوعات دست برتر دارند.

در زمینه کارکرد سرگرمی حالتی بینابین بوجود آمده است اما می توان پیش بینی کرد نقش شبکه ها در آینده بیشتر گردد.

در زمینه کارکرد دانش افزایی اما مطبوعات یکه تازند، آنها رسانه های رسمی اند که مجوز تولید محتوا، مصاحبه و کنکاش در امور و گزارش را دارند، از طرفی صاحب امتیازان آنها افرادی هستند که صلاحیت اخلاقی، علمی و تجربی شان احراز شده است، از طرف دیگر هم معتبر و مورد وثوق اند.

جهت بررسی تقابل بین آنها باید توجه کنیم به ویژگی های مطبوعات و شبکه های مجازی:

شبکه های مجازی: دوطرفه – غیر معتبر – غیر رسمی – سریع – آزاد – غیر دقیق – غیر قابل اعتماد گسترده.

مطبوعات: یک طرفه – معتبر – رسمی – انتشار با تاخیر – سانسور (محدودیت دارند) – دقیق – اعتماد – غیرگسترده.

مشاهده می کنید که با این وضعیت ضعف و قوت، نمی توان هیچکدام را برتر دانست.

بطور مثال در کارکرد اطلاع رسانی و خبر بدلیل سرعت، گستردگی و دسترسی، شبکه های مجازی برترند اما در کارکرد دانش افزایی و تولید محتوا، بار علمی و صحت و اعتبار مطالب در مطبوعات قابل مقایسه با شبکه ها نیست و حتی منبع مطالب شبکه های مجازی ناگزیر همان مطالب معتبر نشریات مکتوب و رسانه های رسمی است و از همین روی جامع یا مستقل هم نیستند و جای تردید وجود دارد که بتوان آنها را رسانه نامید.

 
· 
نکته سوم: در آینده چه خواهد شد؟

مطمئناً رسانه های بر پایه اینترنت (خبرگزاری ها، سایت های خبری، شبکه های مجازی و ...) تا چند ده سال آینده حاکمان مطلق دنیای ارتباطات جمعی خواهند بود و بسته به تحول فنآوری شاید از آن به بعد نیز!

شبکه های مجازی که از تلفیق اینترنت (گستردگی) و تلفن همراه (دسترسی) بهره می برند سهم عمده آینده ارتباطات جمعی مردم دنیا را در اختیار خواهند داشت.

همانطور که هافلیش می گوید: "تلفن همراه در میان تمامی رسانه های الکترونیک، در زمینه برقراری روابط انسانی برترین ابزار رسانه ای و یک وسیله کامل محسوب میگردد."

البته برای پاسخ دقیق تر به این سوال باید خصوصیات این شبکه ها را ببینیم چیست تا بدانیم در آینده چقدر مورد نیاز خواهند بود، ضمن اینکه بقای آنها هم تا حدودی به کالای جدید و رقیب بستگی دارد.

این احتمال ضعیف هم هست که در آینده بازگشت محدودی به مطبوعات بخاطر نوستالژی یا دوری از زیان های فردی (جسمی و روحی)  و اجتماعی رسانه های نوین پدیدار گردد.

گرچه شبکه های مجازی بدلیل دریافت بازخورد و اجازه ابراز عقیده به مخاطب موفق اند اما در این خصوص هم نمی توان اغراق کرد چرا که هر نوآوری با استقبال گسترده اولیه روبرو می گردد ( و حتی استفاده های ابتدایی آن بیشتر منفی است)، مقداری هم اصطلاحاً جوگیری در استقبال اولیه تاثیر دارد که به مرور زمان افول می یابد.

آنچه رخ خواهد داد و هم اکنون هم در جریان است واکنش های جامعه شناسان نسبت به آسیب های نوین خواهد بود و متعاقباً باقی آگاهان و اقشار و پس از همه آنها مسولان متوجه این هشدارها خواهند گردید.

در ایران شاهد هستیم که هجوم اولیه ای به سوی مشارکت در شبکه های مجازی وجود داشت ولی به مرور زمان شاهد سردادن شکوه ها و گلایه ها از عالم مجازی و تقاضای بازگشت به دنیای واقعی - به دور از نقاب ها - هستیم.

در واقع از جنبه رسانه ای مهمترین و بهترین خصیصه شبکه های مجازی که در ایران باعث استقبال از آنها شد، نبود فیلترینگ یا همان گردش آزاد اطلاعات بود، البته این آزادی آسیب هایی خواهد داشت اما اگر این روند ادامه یابد به سمت استفاده مطمئن تر از این ابزار خواهیم رفت.

انسانها ذاتاً از محدودیت های اجتماعی و حکومتی گریزانند و چون دنیای مجازی به کاهش قدرت نهادهای کنترل کننده منجر شده نظام های غیردمکراتیک خصوصاً برعلیه آن جبهه می گیرند اما واقعیت این است که گردش آزاد اطلاعات و آزادی واقعی رسانه ها موجب روشنگری و کاهش فساد و نهایتاً اعتلای یک دولت- ملت خواهد بود (نظامی که ملت حکم میراند و دولت ها خدمتگزارند).

 

· 
نکته چهارم: بهترین راهکار برای متولیان مطبوعات یا مدیران شبکه های مجازی چیست؟

عدم سازگاری و تطابق متولیان رسانه های مکتوب آنان را با مشکلاتی مواجه کرده و خواهد کرد از قبیل ریزش بیش از پیش مخاطبین، هزینه های استخدام افراد، اجاره مکان، ناتوانی در جذب آگاهی و تبلیغات و ...

البته برخی رسانه های کلاسیک در مواجه با ابزارهای نوین رسانه ای روشی هوشمندانه در پیش گرفته اند که احتمالا بهترین راهکار باشد یعنی : چند رسانه ای شدن!! (یعنی یک رسانه و چند ابزار)

شبکه های تلویزیونی با رواج اینترنت و سایت های خبری در کنار کار رسانه ای خود اقدام به راه اندازی سایت خبری برای شبکه های خبری خود نموده اند و همچنین روزنامه های بزرگ نیز سایت اینترنتی برای دسترسی به مطالب روزنامه شان دارند و یا سالهای اخیر خبرگزاری ها و سایت های خبری کانالها و گروه های مجازی ایجاد کرده اند!

مدیران شبکه های مجازی نیز چنانچه علاقمند به کار رسانه ای باشند بعنوان بهترین راهکار می توانند پیگیر دریافت مجوز کار رسمی رسانه ای بعنوان سایت خبری باشند تا بطور حرفه ای وارد این حوزه گردند و اجازه تولید محتوا و فعالیت قانونی را دریافت دارند.

 

· 
نکته پایانی: وضعیت جامعه مطبوعاتی ایلام چگونه است؟

در استان ایلام مطبوعات حرف اول را می زند و فعلاً تغییری در این وضعیت رخ نخواهد داد.

در خصوص صنف مطبوعات در استان ایلام یک نکته برجسته است و آن کمبود تحصیلکردگان رشته های مرتبط روزنامه نگاری و ارتباطات است، عمده شاغلین این صنف بطور تجربی در این حرفه مهارت یافته اند، یکی از دلایل آن هم نبود دانشگاه های میزبان این رشته ها در استان است.

(
در این خصوص جا دارد دانشگاه های استان جهت میزبانی رشته های مربوطه تلاش نمایند، بطور خاص دانشگاه ملی ایلام که در راس آن شخصیتی پویا قرار دارد و اخیراً نیز موفق شده اند رشته مطالعات فرهنگی را به این دانشگاه بیافزایند که جای تشکر دارد.)

از حدود 150 عضو مجمع عمومی خانه مطبوعات استان ایلام تعداد چهار نفر دارای تحصیلات آکادمیک مرتبط روزنامه نگاری هستند و نکته جالبتر اینکه هیچکدام از چهار نفر هم بعنوان شغل اصلی در مطبوعات حضور ندارند!!

لذا با این وضعیت طبیعی ست و پیش بینی می گردد جامعه تجربی مطبوعات در استان ایلام به عدم سازگاری با ابزارهای نوین و عدم پذیرش شبکه های مجازی و حتی تا حدودی سایت های مجاز اینترنتی روی آورند و راه نفی و تقابل در پیش گیرند.

آنان معایب و نقص های این رسانه های نوین را نیز بدرستی متذکر می گردند ( باید دانست هنوز علیرغم تحول در ابزارها نمی توان متولیان این نوع رسانه ها را روزنامه نگار یا مطبوعاتی دانست).

در استان ایلام رسانه های مکتوب فعلاً جایگاه خاص خود را از دست نخواهند داد اما از لحاظ کاهش تعداد مخاطبین عام و خطر انزوا  با مشکل مواجه اند، چون ویژگی های اعتبار و اعتماد بسیار با ارزش اند مخاطبین وفادار حفظ خواهند شد، بعلاوه مخاطبین نوستالژیک که البته با آمدن نسل جدید که همه چیز را دیجیتال دیده اند جایگزین خواهند شد.

عدم سازگاری با ابزارهای نوین توصیه نمی شود و شاید بهترین تصمیم برای اهالی مطبوعات ایلام چند رسانه ای شدن و استفاده کمکی و مفید از این ابزارها در ضمن حفظ نشریات مکتوب است.

اخیراً برخی پیشروان این عرصه روزنامه نگاری آن را اجرا نموده اند، از قبیل گروه و کانال خبری همین سایت ویرا، گروه ایسنا، کانال ایرنا ، گروه تسنیم، گروه فعالان رسانه ای غرب کشور،  گروه  عقلانیت وابسته به روابط عمومی استانداری و ... که اینجانب عضو آنها هستم

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group